Dòng tiền đầu tư không biến mất, mà đang tái phân bổ theo hướng thuê ngoài
Dữ liệu khảo sát tháng 2/2026 từ hơn 100 Giám đốc Công nghệ (CTO) và Giám đốc CNTT (CIO) từ UBS Evidence Lab, bộ phận nghiên cứu dữ liệu chuyên sâu thuộc UBS – một trong những tập đoàn tài chính lớn nhất thế giới, cho thấy một thực tế đáng chú ý: AI không làm co lại tổng chi tiêu công nghệ, mà thực tế đang thúc đẩy các doanh nghiệp tăng chi tiêu và tái phân bổ ngân sách.
Theo kết quả khảo sát, có tới 82% doanh nghiệp dự kiến tăng ngân sách công nghệ trong năm nay, với mức tăng trung bình khoảng 6%. Riêng chi tiêu cho GenAI được ghi nhận mức tăng 12%. Song song, các lãnh đạo quyết định chi tiêu cho CNTT của các doanh nghiệp cũng cho biết, các dự án đầu tư cho sự sẵn sàng về năng lực AI (“AI-readiness”) như chuyển dịch lên đám mây, làm sạch dữ liệu hay hiện đại hóa hệ thống CNTT cũ cũng tăng trưởng khoảng 8%.
Nguồn: UBS Evidence Lab (2/2026)
Nhưng điều quan trọng không nằm ở quy mô chi tiêu, mà ở cách chi tiêu đang thay đổi: Doanh nghiệp ngoài ngành CNTT đang giảm dần đầu tư vào nguồn lực IT nội bộ, chuyển chi phí này sang đầu tư thuê ngoài dịch vụ CNTT, với mục tiêu tận dụng cấu trúc chi phí linh hoạt và năng lực chuyên môn cao của các nhà cung cấp dịch vụ CNTT. Theo kết quả khảo sát, chi tiêu cho thuê dịch vụ CNTT của bên thứ ba (IT outsourcing) tăng trưởng 5% so với 2025 – tương đương với tăng trưởng chung của ngân sách công nghệ; trong khi đó, chi tiêu cho nguồn lực IT nội bộ lại giảm 7%.
Tỷ lệ doanh nghiệp ngoài ngành CNTT tự đầu tư phát triển mô hình AI giảm mạnh, từ 43% trong năm 2024 xuống còn 24% trong năm 2025 càng khẳng định xu hướng tăng thuê ngoài dịch vụ CNTT. Điều này mở ra cơ hội phát triển cho các nhà cung cấp dịch vụ CNTT trong việc xây dựng nền tảng AI dựa trên mã nguồn mở và phát triển các giải pháp AI chuyên biệt, tạo dư địa tăng trưởng bền vững trong trung và dài hạn. Đồng thời, các mảng dịch vụ mới như quản trị AI, điều phối tác vụ AI bắt đầu hình thành, tiếp tục tạo cơ hội cho các công ty CNTT đóng vai trò tích hợp và vận hành hệ sinh thái AI.
Mô hình cung cấp dịch vụ CNTT truyền thống đứng trước bước ngoặt thay đổi
Có thể thấy, AI đang tạo áp lực lên các mô hình kinh doanh truyền thống của ngành dịch vụ CNTT. Khả năng tự động hóa và gia tăng năng suất khiến mô hình tính phí theo thời gian (Time & Material) và nguồn lực ở các mảng công việc có tính lặp lại cao như BPO (thuê ngoài quy trình nghiệp vụ, chẳng hạn như nhập dữ liệu đơn hàng, gọi điện xác nhận đơn…), kiểm thử hoặc lập trình cơ bản đang dần chuyển sang mô hình trả phí theo kết quả.
Áp lực gia tăng khi khách hàng ngày càng khao khát ứng dụng AI và sẵn sàng thay đổi nhà cung cấp nếu không đáp ứng được năng lực AI. Rõ ràng là nhà cung cấp dịch vụ CNTT nếu chứng minh được năng lực AI cũng như hiệu quả dịch vụ thì mới trụ vững trong quá trình cạnh tranh mới đầy khốc liệt này.
Quá trình này đồng thời thúc đẩy sự phân hóa rõ rệt, buộc các doanh nghiệp dịch vụ CNTT phải đứng trước lựa chọn sống còn: tiếp tục bám vào mô hình cung cấp dịch vụ CNTT truyền thống và chấp nhận bị bào mòn, hay chủ động tái định vị để nắm bắt cơ hội trong chu kỳ tăng trưởng mới do AI dẫn dắt?
Điều này buộc các doanh nghiệp CNTT phải tái đào tạo nhân sự trên diện rộng, chuyển từ vai trò thực thi các hợp đồng dịch vụ CNTT theo đơn đặt hàng của khách hàng, sang các vị trí có giá trị cao hơn như kiến trúc sư AI hoặc điều phối hệ thống. Theo Gartner, đến năm 2028, nhu cầu về kỹ sư AI sẽ vượt xa nhu cầu về các lập trình viên truyền thống khi có sự dịch chuyển trọng tâm công việc sang điều phối các AI đa tác nhân cũng như quản trị hệ thống vận hành các trợ lý AI (AI agent).
Tái định nghĩa giá trị ngành
Số liệu cho thấy các doanh nghiệp đang gia tăng đầu tư vào các nền tảng cho AI như hạ tầng, kỹ thuật dữ liệu, quản trị dữ liệu, hiện đại hóa hệ thống công nghệ cũ, cũng như triển khai tích hợp AI vào vận hành thực tế. Đây đều là những bài toán đòi hỏi năng lực triển khai và tích hợp hệ thống ở quy mô lớn – những lĩnh vực mà các công ty dịch vụ CNTT giữ vai trò trung tâm. Thực tế, chi tiêu cho các dự án chuyển đổi số đã chiếm tỷ trọng đáng kể trong ngân sách dịch vụ CNTT và đang tăng trưởng nhanh hơn mức chung, phản ánh nhu cầu ngày càng lớn đối với các dự án mang tính chuyển đổi và tích hợp AI. Theo báo cáo, hai ông lớn IT hàng đầu Ấn Độ - Tata Consultancy Services và Infosys đều ghi nhận doanh thu đáng kể từ AI. Cụ thể, Tata Consultancy Service đạt 1,5-1,8 tỷ USD doanh thu từ AI, trong khi Infosys cho biết AI đã đóng góp khoảng 5,5% tổng doanh thu và tham gia vào hàng nghìn dự án.
Một xu hướng rõ ràng đang hình thành: AI không còn là một hạng mục riêng lẻ, mà trở thành lớp nền trong các hợp đồng chuyển đổi số quy mô lớn.
Sự thay đổi sâu sắc hơn diễn ra trên phạm vi toàn cầu: đó là tái định nghĩa giá trị ngành. Nếu trước đây lợi thế cạnh tranh của các nhà cung cấp dịch vụ CNTT nằm ở khả năng cung cấp nguồn lực chi phí thấp, thì hiện tại giá trị đang chuyển dịch sang năng lực tư vấn, thiết kế giải pháp, tích hợp hệ thống và điều phối AI. Các nhà cung cấp dịch vụ CNTT ngày càng đóng vai trò quan trọng với khách hàng, giúp họ tích hợp AI vào hệ thống hiện hữu, điều phối các mô hình AI và đảm bảo vận hành ổn định thông qua các dịch vụ quản trị. Trong bối cảnh AI thay đổi mỗi ngày và đa phần hệ thống CNTT cần chuyển đổi của doanh nghiệp là những hệ thống có cấu trúc phức tạp, hình thành qua nhiều năm, đòi hỏi hiểu biết sâu về vận hành - những yếu tố mà AI không thể đáp ứng nhu cầu trong một sớm một chiều, vai trò của nhà cung cấp dịch vụ CNTT vì thế trở nên quan trọng hơn.
AI và tương lai ngành Dịch vụ CNTT
Tương tự các làn sóng công nghệ trước đây như điện toán đám mây hay chuyển đổi số, AI không thay thế hay làm suy yếu ngành dịch vụ CNTT, mà ngược lại, đang đặt ngành lên một nấc giá trị cao hơn. AI thúc đẩy những nhu cầu mới, buộc các doanh nghiệp phải tìm kiếm những đối tác CNTT có khả năng tích hợp hệ thống, làm chủ công nghệ AI, giúp họ kiểm soát rủi ro và đảm bảo vận hành ổn định, đặc biệt trong bối cảnh toàn cầu ngày càng thận trọng với rủi ro dữ liệu và sai lệch kết quả.
Tuy nhiên, cơ hội không phân bổ đồng đều. Có thể thấy trước quá trình phân hóa sâu sắc: các nhà cung cấp dịch vụ CNTT có nền tảng công nghệ vững, có khả năng giải quyết các bài toán phức tạp bằng công nghệ và quan hệ khách hàng sâu rộng sẽ củng cố vai trò không thể thay thế. Trái lại, các công ty phụ thuộc vào mô hình nhân công truyền thống, đặc biệt ở các phân khúc giá trị thấp sẽ chịu áp lực lớn.
Như mọi cuộc đua, ai nhanh chân thích nghi, chuyển đổi và biết tận dụng làn sóng này sẽ tạo ra tăng trưởng bền vững.
