Bàn về quy chế hoạt động của Trung tâm Tài chính quốc tế tại TP.HCM

Khu vực xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP.HCM. Ảnh: Quỳnh Danh.

Báo cáo tại cuộc họp, đại diện Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP.HCM cho biết dự thảo Quy chế lần 3 có 11 chương, 75 điều, 7 phụ lục quy định mô hình tổ chức và nguyên tắc vận hành. Trong đó quy định Cơ quan giải quyết tranh chấp là Tòa án chuyên biệt và Trung tâm trọng tài quốc tế thuộc Trung tâm Tài chính.

Thử nghiệm sandbox có kiểm soát

Về nguyên tắc áp dụng pháp luật, quy chế này được ưu tiên áp dụng để giải quyết các vấn đề liên quan đến phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của quy chế; cho phép áp dụng trực tiếp các quy định thuận lợi hơn của điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên đối với các lĩnh vực mới chưa có quy định.

Liên quan đến cơ chế, chính sách đặc thù và thẩm quyền điều hành, dự thảo nêu rõ đối với dự án hạ tầng trọng yếu hoặc đặc thù theo hình thức đối tác công tư (PPP), Cơ quan điều hành trình Hội đồng điều hành phương án đặc biệt.

Sau khi phê duyệt, Cơ quan điều hành quyết định nhà đầu tư và ký kết hợp đồng PPP, đồng thời ban hành hướng dẫn chi tiết quy trình chỉ định hoặc lựa chọn nhà đầu tư đối với dự án PPP đặc thù.

Về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), đại diện cơ quan chủ trì soạn thảo cho biết mục tiêu là tạo không gian cho các tổ chức, doanh nghiệp thử nghiệm sản phẩm, dịch vụ, mô hình kinh doanh tài chính, công nghệ mới còn trong giai đoạn phát triển. Qua đó, khuyến khích đổi mới sáng tạo và thu thập dữ liệu thực tiễn để hoàn thiện khung pháp lý, đồng thời, bảo vệ người tiêu dùng và quản lý rủi ro phù hợp, đảm bảo minh bạch, an toàn hệ thống và tính khả thi khi mở rộng hoạt động.

Tuy nhiên, cơ chế sandbox chỉ được áp dụng trong phạm vi Trung tâm và trong thời gian giới hạn theo phê duyệt. Quá trình thử nghiệm phải tuân thủ nguyên tắc có chốt chặn, dừng thử nghiệm khi rủi ro vượt ngưỡng cho phép và có quy trình đánh giá kết quả để quyết định chuyển đổi hoạt động thử nghiệm thành hoạt động chính thức hoặc chấm dứt thử nghiệm...

Còn nhiều bất cập

Góp ý tại cuộc họp, đại diện Bộ Công Thương cho rằng quy chế chỉ nên điều chỉnh hoạt động của các Cơ quan điều hành, Cơ quan giám sát và các phòng, ban thuộc Trung tâm Tài chính. Đối với nhà đầu tư, cần được điều chỉnh bằng các quy định hoặc các nghị định.

Trong khi đó, đại diện Ngân hàng Nhà nước nhận định dự thảo quy chế chưa bảo đảm đầy đủ các nội dung theo quy định tại Nghị định số 329/2025/NĐ-CP. Nhiều nội dung trong dự thảo còn mâu thuẫn với chính dự thảo và với các nghị định khác. Liên quan đến cơ chế phối hợp, giám sát, đại diện NHNN cho rằng dự thảo chưa thể hiện rõ sự phối hợp giữa 2 cơ quan chức năng tại địa phương và với cơ quan khác...

Đại diện Bộ Công an đề nghị bỏ hoặc chỉnh sửa các quy định về vị trí, chức năng của cơ quan chức năng trong lĩnh vực xuất nhập cảnh do trùng lặp với Nghị định số 327/2025/NĐ-CP về chính sách nhập cảnh, xuất cảnh, cư trú đối với người nước ngoài tại Trung tâm Tài chính. Bộ Công an cũng đề xuất bổ sung tiêu chí xác định nhà đầu tư chiến lược và bỏ quy định về xử lý vi phạm trong dự thảo Quy chế để bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh phát biểu kết luận cuộc họp. Ảnh: BTC.

Kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh cho biết trên cơ sở ý kiến của các bộ, ngành, chuyên gia, cơ quan chủ trì soạn thảo cần rà soát kỹ lưỡng tính hợp hiến, hợp pháp của dự thảo. Theo Thứ trưởng Tịnh, nguyên tắc ưu tiên áp dụng pháp luật đối với Trung tâm Tài chính đã được quy định tại Nghị quyết số 222/2025/QH15 và các nghị định của Chính phủ, do đó các quy định, quy chế của Trung tâm phải bảo đảm sự đồng bộ và thống nhất.

Thứ trưởng nhấn mạnh Trung tâm Tài chính của Việt Nam được xây dựng theo thông lệ quốc tế và có những cơ chế vượt trội, song kể cả các quy định vượt trội cũng phải bảo đảm phù hợp với pháp luật hiện hành. Đồng thời, cần rà soát lại phạm vi điều chỉnh của quy chế. Theo Thứ trưởng, dự thảo hiện quy định khá toàn diện về các lĩnh vực đầu tư, song nên cân nhắc thu hẹp phạm vi, tập trung vào quản trị, điều hành Trung tâm và cơ chế giám sát.

Thứ trưởng cũng lưu ý các quy định về cơ chế đặc thù vượt trội trong dự thảo quy chế, bởi cơ chế đặc thù vượt trội đã được quy định tại 8 nghị định vừa được Chính phủ ban hành.

Về cơ quan giám sát, Thứ trưởng Tư pháp đề nghị làm rõ trách nhiệm, thẩm quyền, cơ cấu tổ chức của cơ quan giám sát; cơ chế phối hợp với các cơ quan Trung ương và địa phương để bảo đảm sự tuân thủ pháp luật cũng như bảo đảm an ninh kinh tế, an ninh tài chính, bảo đảm quyền và lợi ích của người dân.