Các tập đoàn dầu khí đến từ Mỹ, Nhật Bản và Nga đang đẩy mạnh hoạt động tại Việt Nam, trong bối cảnh nhu cầu năng lượng tăng cao, còn sản lượng từ nhiều mỏ khai thác lâu năm có xu hướng suy giảm.
Theo Nikkei Asia, Việt Nam sở hữu nguồn tài nguyên dầu khí đáng kể tại Đông Nam Á, thu hút sự quan tâm của các doanh nghiệp quốc tế. Những biến động trên thị trường năng lượng toàn cầu càng làm gia tăng nhu cầu phát triển các mỏ dầu khí mới.
Một trong những công trình được Nikkei trực tiếp tiếp cận là mỏ khí Sao Vàng – Đại Nguyệt, nằm cách bờ biển phía Nam Việt Nam khoảng 350 km, do tập đoàn Idemitsu Kosan của Nhật Bản vận hành.
Mỏ bắt đầu khai thác từ năm 2020, hiện có 7 đầu giếng đang hoạt động, đưa khoảng 4 triệu m³ khí mỗi ngày từ dưới đáy biển lên giàn xử lý trung tâm. Công trình được thiết kế để có thể bổ sung thêm 5 đầu giếng trong tương lai.
Chi phí xây dựng công trình vượt 100 tỷ yen, tương đương khoảng 632 triệu USD. Riêng việc khoan một giếng có thể tiêu tốn hơn 10 tỷ yen do phải tiếp cận các tầng địa chất nằm sâu hàng nghìn mét.
Một kỹ sư khoan của Idemitsu chia sẻ với Nikkei rằng thông thường cứ 10 giếng khoan chỉ có khoảng 3 giếng thành công. Ngay cả trong số những giếng tìm thấy dầu khí, không ít trường hợp vẫn không đủ điều kiện khai thác thương mại.
Khí từ Sao Vàng – Đại Nguyệt được vận chuyển qua đường ống vào đất liền, phục vụ sản xuất điện và các ngành công nghiệp. Theo cách so sánh của Nikkei, nếu toàn bộ lượng khí khai thác tại đây được sử dụng để phát điện, sản lượng điện tạo ra có thể tương đương một nhà máy điện hạt nhân công suất 1 GW.
Ngoài khí tự nhiên, công trình còn cung cấp condensate, loại dầu siêu nhẹ có thể sử dụng làm nguyên liệu cho hoạt động lọc hóa dầu. Giàn xử lý trung tâm cũng tiếp nhận sản lượng từ các mỏ lân cận, góp phần bổ sung nguồn cung năng lượng trong nước.
Không chỉ Nhật Bản, các tập đoàn Mỹ cũng đang phát triển những dự án dầu khí lớn tại Việt Nam. Nổi bật là Murphy Oil với mỏ Lạc Đà Vàng tại bể Cửu Long, nơi doanh nghiệp hợp tác cùng PVEP của Việt Nam và SK Earthon của Hàn Quốc.
Mỏ Lạc Đà Vàng có tài nguyên thu hồi ước tính khoảng 100 triệu thùng dầu quy đổi. Murphy Oil nắm 40% quyền lợi và giữ vai trò điều hành, trong khi PVEP sở hữu 35% và SK Earthon nắm 25%.
Dự án đang hướng tới mục tiêu đón dòng dầu đầu tiên trong quý IV/2026. Theo kế hoạch công bố đầu năm, Murphy Oil dự kiến dành khoảng 215 triệu USD cho các hoạt động tại Việt Nam trong năm nay.
Một tập đoàn Mỹ khác được Nikkei nhắc tới là ExxonMobil, gắn với dự án khí Cá Voi Xanh ngoài khơi miền Trung. Đây là một trong những phát hiện khí lớn tại Việt Nam, dù quá trình phát triển dự án kéo dài hơn dự kiến. Theo cập nhật từ Petrovietnam, các bên đang xúc tiến phương án với nhà đầu tư mới nhằm hướng tới tái khởi động dự án.
Ở phía Nhật Bản, Mitsui & Co. tham gia phát triển mỏ khí Lô B thông qua công ty con Mitsui Oil Exploration (MOECO). Nguồn khí từ dự án sẽ được cung cấp cho các nhà máy điện tại khu vực Ô Môn, trong đó có sự tham gia của các doanh nghiệp năng lượng quốc tế.
Toàn bộ chuỗi dự án khí – điện Lô B – Ô Môn có tổng mức đầu tư khoảng 13 tỷ USD, thuộc nhóm dự án năng lượng lớn nhất tại Việt Nam. Khi đi vào vận hành, dự án dự kiến cung cấp khoảng 5 tỷ m³ khí mỗi năm cho các nhà máy điện, với mục tiêu đón dòng khí đầu tiên trong năm 2027.
Nga cũng duy trì sự hiện diện thông qua Zarubezhneft, tập đoàn dầu khí đã hợp tác với Việt Nam hơn 40 năm. Doanh nghiệp này tiếp tục tham gia các hoạt động tìm kiếm, thăm dò và khai thác dầu khí, đồng thời quan tâm đến cơ hội đầu tư tại những lô ngoài khơi chưa được phát triển.
Sự hiện diện của nhiều tập đoàn quốc tế đang kéo theo cuộc cạnh tranh nhân sự trong ngành dầu khí. Một nguồn tin tại Idemitsu tiết lộ với Nikkei rằng có nhân viên thậm chí nhận được cuộc gọi tuyển dụng ngay tại văn phòng trong giờ làm việc. Các doanh nghiệp Mỹ được cho là sử dụng mức lương cao để thu hút những lao động giàu kinh nghiệm từ các đối thủ.
Theo Nikkei, nhu cầu phát triển các mỏ dầu khí mới tại Việt Nam sẽ tiếp tục gia tăng khi nền kinh tế mở rộng và nhu cầu điện tăng. Tuy nhiên, nhiều khu vực còn tiềm năng nằm ở vùng biển sâu, xa bờ, khiến chi phí khoan thăm dò, xây dựng giàn khai thác và vận chuyển dầu khí ngày càng lớn.
