Thông tư được ban hành nhằm hướng dẫn các quy định của Luật Phát triển đô thị đối với hoạt động ngân hàng tại khu thương mại tự do, khu phi thuế quan trong khu kinh tế đặc biệt. Phạm vi điều chỉnh bao gồm điều kiện, hồ sơ, thủ tục chấp thuận thành lập; khai trương hoạt động; thay đổi tên, địa điểm đặt trụ sở; chấm dứt hoạt động và nội dung hoạt động của phòng giao dịch thuộc chi nhánh ngân hàng nước ngoài.
Một trong những nội dung đáng chú ý là yêu cầu về năng lực của chi nhánh ngân hàng nước ngoài muốn mở phòng giao dịch. Theo Thông tư, giá trị thực của vốn được cấp tại thời điểm cuối năm liền trước năm đề nghị và tại tháng liền trước tháng đề nghị phải đạt tối thiểu 3.000 tỷ đồng. Chi nhánh đồng thời phải kinh doanh có lãi theo báo cáo tài chính được kiểm toán của năm liền trước.
Bên cạnh yêu cầu về vốn và kết quả kinh doanh, chi nhánh phải tuân thủ các hạn chế để bảo đảm an toàn hoạt động, thực hiện đầy đủ quy định về phân loại tài sản có, trích lập và sử dụng dự phòng rủi ro trong 12 tháng liền trước tháng đề nghị. Tỷ lệ nợ xấu tại thời điểm cuối năm trước và ngày cuối cùng của tháng liền trước tháng đề nghị không được vượt quá 3%, hoặc một tỷ lệ khác theo quyết định của Thống đốc NHNN trong từng thời kỳ.
Ảnh minh họa
Thông tư cũng yêu cầu chi nhánh phải có hệ thống kiểm soát nội bộ phù hợp, không bị khuyết Tổng giám đốc hoặc Giám đốc tại thời điểm đề nghị; không bị xử phạt vi phạm hành chính về tổ chức, quản trị, điều hành và cấp tín dụng trong 12 tháng liền trước, trừ vi phạm liên quan đến quy định nội bộ. Đáng chú ý, chi nhánh phải được xếp hạng A hoặc B theo kết quả xếp hạng gần nhất do NHNN thông báo tại thời điểm đề nghị và thời điểm chấp thuận.
Về quy mô mạng lưới, mỗi chi nhánh ngân hàng nước ngoài chỉ được thành lập một phòng giao dịch trên lãnh thổ Việt Nam. Phòng giao dịch này phải đặt trụ sở trong khu thương mại tự do hoặc khu phi thuế quan. Đây là giới hạn trực tiếp đối với việc mở rộng mạng lưới theo cơ chế mới, đồng thời gắn hoạt động của phòng giao dịch với khu vực kinh tế mà quy định hướng tới.
Đối với thủ tục thành lập, chi nhánh ngân hàng nước ngoài phải gửi một bộ hồ sơ tới NHNN. Trong trường hợp hồ sơ chưa đầy đủ, hợp lệ, trong 5 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ, NHNN có văn bản yêu cầu bổ sung, hoàn thiện. Sau khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, NHNN lấy ý kiến của UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và các NHNN chi nhánh Khu vực có liên quan về sự cần thiết, sự phù hợp của địa điểm dự kiến cũng như việc đáp ứng các điều kiện an toàn.
Các cơ quan được lấy ý kiến có 7 ngày làm việc để phản hồi. Trong 7 ngày làm việc kể từ ngày nhận đầy đủ ý kiến tham gia, NHNN sẽ có văn bản chấp thuận hoặc không chấp thuận việc thành lập phòng giao dịch; trường hợp không chấp thuận phải nêu rõ lý do. Sau khi được chấp thuận, chi nhánh ngân hàng nước ngoài có tối đa 12 tháng để khai trương hoạt động, nếu quá thời hạn này thì văn bản chấp thuận đương nhiên hết hiệu lực.
Một nội dung khác được quan tâm là phạm vi hoạt động của phòng giao dịch. Theo Thông tư, phòng giao dịch được thực hiện các hoạt động của chi nhánh ngân hàng nước ngoài đã được ghi trong giấy phép thành lập, trừ những hoạt động mà phòng giao dịch của ngân hàng thương mại không được thực hiện theo quy định về mạng lưới hoạt động ngân hàng.
Tuy nhiên, phạm vi đối tượng phục vụ được xác định rõ. Phòng giao dịch được cung cấp các hoạt động nêu trên đối với nhà đầu tư nước ngoài tại khu thương mại tự do, khu phi thuế quan nơi đặt trụ sở; doanh nghiệp có trụ sở chính và có hoạt động sản xuất, kinh doanh trong khu thương mại tự do hoặc doanh nghiệp có hoạt động sản xuất, kinh doanh trong khu phi thuế quan đó.
Thông tư cũng quy định cách xử lý khi ranh giới khu thương mại tự do hoặc khu phi thuế quan thay đổi. Nếu địa điểm đặt phòng giao dịch không còn thuộc khu thương mại tự do hoặc khu phi thuế quan, chi nhánh ngân hàng nước ngoài phải thay đổi địa điểm theo quy định; trường hợp không thay đổi thì phòng giao dịch phải chấm dứt hoạt động kể từ ngày địa điểm đó không còn thuộc khu vực được phép.
Đối với trường hợp khu thương mại tự do bị chấm dứt hoạt động toàn bộ hoặc khu phi thuế quan chấm dứt hoạt động, phòng giao dịch cũng đương nhiên chấm dứt hoạt động. Chi nhánh ngân hàng nước ngoài phải thực hiện nghĩa vụ báo cáo các cơ quan quản lý trước thời điểm chấm dứt theo quy định.
Theo NHNN, Thông tư số 52 được xây dựng trên cơ sở tham khảo các quy định hiện hành về mạng lưới hoạt động của ngân hàng thương mại, đồng thời điều chỉnh để phù hợp với đặc thù của chi nhánh ngân hàng nước ngoài mở phòng giao dịch tại các khu vực nói trên. Nội dung cũng hướng tới phân cấp, phân quyền và đơn giản hóa thủ tục hành chính đối với hoạt động này.
Thông tư số 52/2026/TT-NHNN có hiệu lực từ ngày 1/10/2026, đồng thời với thời điểm có hiệu lực của Luật Phát triển đô thị.
