Cơn sốt AI giúp người trẻ Nhật Bản giàu lên, mạnh tay mua xe sang, hàng hiệu

Cảnh đông đúc tại thủ đô Tokyo, Nhật Bản. Ảnh: Reuters.

Theo trang The Japan Times, từ đầu năm đến nay, chỉ số Nikkei 225 đã tăng hơn 30%. Trong số những người hưởng lợi có nhiều nhà đầu tư lần đầu tham gia thị trường, nhờ tận dụng chương trình tài khoản tiết kiệm miễn thuế (NISA) được Chính phủ Nhật Bản cải cách. Không ít người thuộc thế hệ gien Z đã dùng khoản lợi nhuận thu được để mua trang sức, xe thể thao và các mặt hàng xa xỉ khác, phản ánh xu hướng tiêu dùng phô trương ngày càng rõ nét.

Ở góc độ kinh tế, làn sóng chi tiêu này mang lại động lực cho ngành bán lẻ. Tuy nhiên, điều đó cũng cho thấy một thực tế đáng lưu ý: trong khi đà tăng của thị trường chứng khoán tạo ra một tầng lớp “giàu mới”, những người không sở hữu tài sản đầu tư ngày càng bị bỏ lại phía sau. Điều này làm gia tăng sự phân hóa giàu nghèo và phản ánh quá trình phục hồi kinh tế thiếu đồng đều của Nhật Bản.

“Nếu đầu tư đúng cách, bất kỳ ai cũng có thể trở nên khá giả”, anh Taisei Tateno, doanh nhân 27 tuổi, chia sẻ.

Hai năm trước, Tateno bán công ty hoạt hình do anh sáng lập với giá hàng trăm triệu yen và dành phần lớn số tiền thu được để đầu tư vào cổ phiếu. Khi thị trường liên tục đi lên, giá trị tài sản của anh cũng tăng mạnh. Gần đây, anh mua một chiếc Porsche trị giá khoảng 20 triệu yen (khoảng 3,4 tỷ đồng), cao gấp hơn 5 lần mức lương khởi điểm trung bình hằng năm của một cử nhân mới tốt nghiệp tại Tokyo.

Khởi nghiệp từ năm 19 tuổi, Tateno cho biết anh luôn mơ về một cuộc sống đủ đầy. Xuất thân trong một gia đình cơ bản, anh lấy cảm hứng từ những doanh nhân tự thân thành đạt như ông Masayoshi Son, nhà sáng lập Tập đoàn SoftBank.

“Giờ đây, tôi thích chở đồng nghiệp và bạn bè trẻ trên chiếc Porsche của mình để họ thấy rằng những ước mơ ấy hoàn toàn có thể trở thành hiện thực”, anh nói.

Tateno là một trong số ngày càng nhiều người trẻ hưởng lợi từ sự tăng trưởng của thị trường chứng khoán. Theo các nhà phân tích của Công ty Chứng khoán SMBC Nikko, giá trị lãi chưa thực hiện từ cổ phiếu của các hộ gia đình Nhật Bản đã tăng khoảng 150.000 tỷ yen (theo giá trị thực) trong ba năm qua.

Người trẻ ưu tiên tận hưởng thành quả đầu tư

Trung tâm mua sắm tại Tokyo. Ảnh: Kyodo News.

Nếu các thế hệ lớn tuổi chủ yếu tái đầu tư hoặc tích lũy khoản lợi nhuận từ chứng khoán, thì nhiều nhà đầu tư trẻ lại lựa chọn chi tiêu nhiều hơn cho nhu cầu cá nhân.

Khảo sát của SMBC Nikko thực hiện cuối tháng 5 cho thấy 35% nhà đầu tư trong độ tuổi 20 - 29 đã hoặc dự định sử dụng lợi nhuận đầu tư để mua các mặt hàng xa xỉ. Đây là tỷ lệ cao nhất trong tất cả các nhóm tuổi, phản ánh xu hướng sẵn sàng mở hầu bao của giới trẻ.

Quần áo, phụ kiện, giải trí và du lịch là những lĩnh vực được nhóm nhà đầu tư có tài sản ưu tiên chi tiêu nhiều nhất. Xu hướng này cũng thúc đẩy các doanh nghiệp bán lẻ điều chỉnh chiến lược kinh doanh.

Công ty chế tác trang sức Happiness and D, có trụ sở tại Tokyo, đã ra mắt thương hiệu No. vào năm 2024 và tiếp tục mở rộng dòng sản phẩm trong năm nay sau khi ghi nhận lượng khách hàng trẻ gia tăng đáng kể.

Khác với thương hiệu AbHeri theo đuổi phong cách thanh lịch, kín đáo, No. tập trung vào những thiết kế nổi bật như dây chuyền mặt lớn hay nhẫn bản to đính kim cương, với mức giá từ khoảng 20.000 yen đến hơn 2 triệu yen.

Ông Satoshi Maehara, Chủ tịch Happiness and D, nhận xét: “Theo quan niệm của thế hệ chúng tôi, một nhân viên văn phòng trẻ đeo dây chuyền vàng đi làm là điều rất khó hình dung. Nhưng giờ đây điều đó ngày càng phổ biến. Rõ ràng người trẻ có nhiều tiền hơn để tự thưởng cho bản thân và cũng thoải mái hơn trong việc thể hiện điều đó”.

Mạng xã hội tiếp sức cho xu hướng tiêu dùng xa xỉ

Làn sóng mua sắm hàng hiệu còn được khuếch đại bởi mạng xã hội, nơi việc phô bày cuộc sống giàu có dần trở thành một dạng “giá trị xã hội” trong bối cảnh chi phí sinh hoạt không ngừng tăng.

Ông Keitaro Takada, Giám đốc điều hành Công ty tiếp thị mạng xã hội Resource Creation, nhận định: “Có thể nói mạng xã hội hiện là yếu tố ảnh hưởng lớn nhất tới giới trẻ”.

Takada thường xuyên xuất hiện trên TikTok và Instagram trong trang phục hàng hiệu để quảng bá thương hiệu và doanh nghiệp trước khoảng 60.000 người theo dõi. Trong một cuộc phỏng vấn hồi tháng 6 tại Tokyo, ông đeo trang sức Cartier, đi giày Jimmy Choo và mặc quần da Yves Saint Laurent.

Theo ông , từ cách nhìn nhận về tiền bạc, thói quen chi tiêu cho tới những thông tin liên quan đến đầu tư, giới trẻ hiện chịu ảnh hưởng rất lớn từ mạng xã hội. Để xây dựng hình ảnh chuyên nghiệp, doanh nghiệp của ông còn hỗ trợ nhân viên một khoản chi phí dành cho thời trang và làm đẹp.

Sự phân hóa ngày càng rõ nét

Cửa hàng Louis Vuitton trên đại lộ Omotesando (Tokyo, Nhật Bản), một trong những điểm mua sắm hàng hiệu nổi tiếng của giới trẻ và du khách. Ảnh: Louis Vuitton

Ở chiều ngược lại, những người có thu nhập thấp, không đủ khả năng đầu tư hoặc thiếu kiến thức tài chính ngày càng cảm nhận rõ khoảng cách với nhóm hưởng lợi từ sự bùng nổ của thị trường tài sản.

Mặc dù tiền lương tại Nhật Bản đang tăng trở lại sau nhiều thập niên gần như đi ngang, lạm phát và chi phí vay vốn gia tăng khiến phần lớn người chỉ sống dựa vào tiền lương chưa thực sự cảm nhận được mức sống được cải thiện.

Ông Katsuhide Takahashi, chuyên gia tư vấn quản lý tài sản và là nhà sáng lập Công ty tư vấn tài chính Malibu Japan, nhận định: “Phân hóa kinh tế chắc chắn đang nghiêm trọng hơn. Những người giàu thực sự đang giàu lên nhờ tài sản tăng giá, trong khi cuộc sống của không ít người trẻ vẫn chỉ xoay quanh tiền thuê nhà và những bữa ăn mua ở cửa hàng tiện lợi”.

Một khảo sát do Công ty thẻ tín dụng JCB công bố hồi tháng 1 cũng phản ánh rõ sự khác biệt này. Trong khi 38% người ở độ tuổi 20 cho biết đã tăng chi tiêu cho hàng xa xỉ trong hai năm qua thì cứ ba người lại có một người ưu tiên tiết kiệm tối đa.

Theo phân tích của Công ty Chứng khoán Nomura, khoảng cách tài sản giữa nhóm 20% người giàu nhất và 20% người nghèo nhất trong nhóm dưới 30 tuổi đã tăng khoảng 13 triệu yen trong 10 năm qua - mức tăng mạnh nhất trong tất cả các nhóm tuổi. Nghiên cứu cũng cho thấy xu hướng chuyển việc ngày càng phổ biến ở lao động trẻ đang góp phần nới rộng khoảng cách thu nhập.

Giàu hơn nhưng chưa cảm thấy an toàn

Ngay cả với những người sở hữu khối tài sản lớn, làn sóng mua sắm xa xỉ cũng phần nào phản ánh tâm lý bất an về triển vọng kinh tế.

Đối với nhiều người trẻ, tiêu dùng không hẳn là minh chứng cho sự giàu có, mà là cách để tận hưởng thành quả từ thị trường chứng khoán trong bối cảnh giá nhà tăng mạnh và những bất định kinh tế vĩ mô vẫn bao trùm.

“Tôi từng nghĩ chỉ cần có vài trăm triệu yen là sẽ cảm thấy mình giàu có. Nhưng thực tế hoàn toàn không phải vậy”, anh Tateno thừa nhận.

Dù đã sở hữu chiếc xe thể thao đắt tiền, anh cho biết vẫn chưa đủ khả năng mua một căn nhà đúng mong muốn tại Tokyo.

Trong vài năm qua, giá căn hộ tại khu vực trung tâm thủ đô Nhật Bản tăng nhanh. Riêng tháng 5, giá trung bình của một căn hộ chung cư mới đã tăng khoảng 14%, lên 106,6 triệu yen.

“Những căn nhà tôi thực sự muốn mua đều vượt quá khả năng tài chính. Tôi vẫn còn rất nhiều điều muốn làm và nhiều thứ muốn sở hữu nhưng chưa đủ điều kiện. Vì thế, tôi không coi mình là người giàu”, anh nói.

Theo các chuyên gia, câu chuyện của Tateno phản ánh tính mong manh trong sự giàu có của không ít nhà đầu tư trẻ. Lợi nhuận từ chứng khoán giúp họ mạnh tay chi cho hàng hiệu và xe sang, nhưng những mục tiêu lâu dài như mua nhà hay lập gia đình vẫn còn ngoài tầm với.

“Khoản tiền mà các thế hệ trước thường dành để mua nhà hoặc đầu tư cho tương lai nay lại được chi vào túi xách Louis Vuitton hay những chiếc xe đắt tiền”, ông Takahashi nhận xét.

Theo ông, điều này hoàn toàn khác với thời kỳ bong bóng kinh tế của Nhật Bản, khi cả xã hội đều tin rằng tương lai sẽ ngày càng tốt đẹp hơn. Hiện nay, tâm lý lạc quan đã suy giảm đáng kể trong bối cảnh lãi suất tăng và những căng thẳng địa chính trị tiếp tục phủ bóng lên triển vọng kinh tế.

Ông cũng cảnh báo rằng nếu thị trường chứng khoán đảo chiều và những khoản lợi nhuận hiện tại không còn, nhiều nhà đầu tư trẻ sẽ phải đối mặt với áp lực tài chính rất lớn.