Bổ sung hàng loạt biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính
Ngày 23/9, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi).
Báo cáo tại phiên họp, Thứ trưởng Bộ Công an Phạm Thế Tùng cho biết, dự án Luật bổ sung hàng loạt biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính. Theo đó, thứ nhất, tạm hoãn xuất cảnh đối với cá nhân, người đại diện theo pháp luật của tổ chức chưa chấp hành xong quyết định xử phạt vi phạm hành chính và xét thấy cần ngăn chặn ngay việc người đó trốn.
Thứ hai, niêm phong trụ sở, địa điểm, cơ sở hoặc bộ phận cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ được áp dụng để cưỡng chế thi hành hình thức xử phạt tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề, tạm đình chỉ hoạt động có thời hạn và thi hành biện pháp khắc phục hậu quả.
Thứ ba, yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với công trình, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ được áp dụng để cưỡng chế thi hành hình thức xử phạt tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề, tạm đình chỉ hoạt động có thời hạn và thi hành biện pháp khắc phục hậu quả.
Thứ tư, tạm dừng đăng kiểm phương tiện; tạm dừng đăng ký phương tiện; tạm dừng cấp giấy phép điều khiển phương tiện được áp dụng để cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn giao thông đường bộ, giao thông đường sắt, giao thông đường thủy nội địa, giao thông hàng hải, hoạt động hàng không dân dụng.
Thứ năm, yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ Internet, dịch vụ viễn thông, hạ tầng số hoặc thực hiện biện pháp ngăn chặn kỹ thuật, chặn truy cập đối với tổ chức, cá nhân không chấp hành hình thức xử phạt tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề, đình chỉ hoạt động có thời hạn, biện pháp khắc phục hậu quả trên môi trường điện tử theo quy định của pháp luật.
Theo ông Tùng, có ý kiến đề nghị đánh giá kỹ lưỡng về sự cần thiết, tác động của biện pháp cưỡng chế ngừng cung cấp dịch vụ Internet, viễn thông, hạ tầng số vì có thể trực tiếp hạn chế quyền, lợi ích của cá nhân, tổ chức. Tuy nhiên cơ quan soạn thảo nhận thấy việc bổ sung biện pháp cưỡng chế này là cần thiết, đáp ứng yêu cầu thực tiễn, bảo đảm cưỡng chế đối với tổ chức, cá nhân không chấp hành hình thức xử phạt bổ sung, biện pháp khắc phục hậu quả trên môi trường điện tử.
Bên cạnh đó, Chính phủ đề xuất nâng thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính tối đa từ 2 năm đến 3 năm, giao Chính phủ quy định chi tiết trong từng lĩnh vực. Nâng mức tiền phạt tối đa từ 1 tỷ đồng lên 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân, từ 2 tỷ đồng lên 3 tỷ đồng đối với tổ chức và giao Chính phủ quy định chi tiết mức tiền phạt tối đa trong các lĩnh vực. Sửa đổi, bổ sung về đối tượng bị xử lý vi phạm hành chính, tình tiết tăng nặng, tình tiết giảm nhẹ; bổ sung trường hợp miễn trách nhiệm về vi phạm hành chính.
Hạn chế việc tăng mức phạt tiền quá cao
Thẩm tra sơ bộ dự án Luật trên, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu bày tỏ quan điểm, Thường trực Ủy ban tán thành với sự cần thiết sửa đổi cơ bản, toàn diện luật như đề xuất của Chính phủ.
Tuy nhiên, đối với một số biện pháp cưỡng chế mới, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát để bảo đảm phù hợp, khả thi. Qua rà soát, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nhận thấy các biện pháp như yêu cầu ngừng cung cấp điện, nước đối với công trình, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ; ngừng cung cấp Internet, dịch vụ viễn thông, hạ tầng số hoặc thực hiện biện pháp ngăn chặn kỹ thuật, chặn truy cập đối với tổ chức, cá nhân có mục đích nhằm đình chỉ, chấm dứt hành vi vi phạm.
Theo cơ quan thẩm tra, các biện pháp này “không thật sự phù hợp với tính chất cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt”.
Đối với đề xuất tạm dừng đăng kiểm phương tiện, tạm dừng đăng ký phương tiện, tạm dừng cấp giấy phép điều khiển phương tiện, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cho rằng, các biện pháp này chỉ nhằm vào phương tiện, tài sản thay vì cá thể hóa và xác định đúng người thực hiện hành vi vi phạm là giải pháp chưa thật sự có tính căn cơ, toàn diện. Do đó, đề nghị tiếp tục rà soát, chỉnh lý các quy định này của dự thảo Luật để bảo đảm tính phù hợp, khả thi.
Về việc nâng mức phạt tiền tối đa trong xử phạt vi phạm hành chính (từ 1 tỷ đồng lên 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân, từ 2 tỷ đồng lên 3 tỷ đồng đối với tổ chức), ông Hiếu nêu rõ: Thường trực Uỷ ban cho rằng, nếu quy định mức phạt tiền quá cao, không phù hợp với khả năng tài chính thực tế của đa số cá nhân và doanh nghiệp thì sẽ không phát huy được hiệu quả. Do đó, bên cạnh phương án tăng mức phạt tiền thì cần xem xét các giải pháp căn cơ hơn như áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả, áp dụng các hình thức phạt bổ sung (tước quyền sử dụng giấy phép, đình chỉ hoạt động), đồng thời cần nghiên cứu, tham khảo thêm kinh nghiệm nước ngoài để vừa tăng cường tính răn đe, phòng ngừa, nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật, hạn chế việc tăng mức phạt tiền quá cao.
