Đầu tư tài chính tăng tốc
Báo cáo tài chính bán niên của nhiều doanh nghiệp bảo hiểm cho thấy sự phân hóa rõ giữa hoạt động kinh doanh bảo hiểm và hoạt động đầu tư tài chính.
Tại Prudential Việt Nam, 6 tháng đầu năm, doanh thu phí bảo hiểm đạt 8.490 tỷ đồng, giảm gần 14% so với cùng kỳ. Trong khi đó, doanh thu tài chính của Prudential đạt 6.078 tỷ đồng, tăng 44%.
Nhờ nguồn thu tài chính, Prudential đạt 2.347 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế trong nửa đầu năm, gấp 3,46 lần cùng kỳ. Lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh đạt 2.438 tỷ đồng, tăng hơn 201%, trong khi lợi nhuận trước thuế đạt 2.430 tỷ đồng.
Tại Sun Life Việt Nam, xu hướng tương tự cũng xuất hiện. Doanh thu thuần từ hoạt động kinh doanh bảo hiểm 6 tháng đầu năm giảm 10,57%, còn 1.447 tỷ đồng. Chi phí hoạt động kinh doanh bảo hiểm lại tăng 2,87%, khiến lợi nhuận gộp từ mảng này giảm hơn 37%, xuống 336 tỷ đồng.
Trong khi đó, hoạt động tài chính mang về kết quả tích cực. Doanh thu tài chính tăng 33,44%, lên 407 tỷ đồng, còn chi phí tài chính giảm hơn 46%. Nhờ vậy, lợi nhuận gộp hoạt động tài chính đạt 393 tỷ đồng, tăng hơn 41%.
Đáng chú ý, đầu tư tài chính chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu tài sản của Sun Life. Đến cuối tháng 6, tổng tài sản doanh nghiệp đạt 20.352 tỷ đồng, trong đó đầu tư tài chính ngắn hạn 3.774 tỷ đồng và đầu tư tài chính dài hạn 8.370 tỷ đồng. Tổng danh mục đầu tư tài chính đạt 12.144 tỷ đồng, tương đương gần 60% tổng tài sản.
Không riêng Prudential hay Sun Life, nhiều doanh nghiệp khác cũng ghi nhận đóng góp lớn từ hoạt động tài chính.
Doanh nghiệp bảo hiểm doanh thu tài chính có mức tăng hơn doanh thu thuần từ bảo hiểm (ảnh: BV).
Cathay Việt Nam đạt 1.473 tỷ đồng doanh thu thuần từ hoạt động kinh doanh bảo hiểm sau 6 tháng, gần như đi ngang so với cùng kỳ. Trong khi đó, doanh thu hoạt động tài chính tăng gần 22%, lên 1.520 tỷ đồng. Nhờ vậy, lợi nhuận trước thuế đạt 1.045 tỷ đồng, tăng 225 tỷ đồng.
Tại Bảo Việt Nhân thọ, doanh thu thuần từ hoạt động bảo hiểm đạt hơn 16.051 tỷ đồng, giảm gần 4%. Ngược lại, doanh thu tài chính tăng 29%, lên 7.654 tỷ đồng. Kết quả, lợi nhuận trước thuế đạt gần 1.812 tỷ đồng, tăng 51% so với cùng kỳ năm trước.
Không phải hiện tượng bất thường
Theo Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam, trong năm 2026, ngành bảo hiểm tiếp tục đối mặt với nhiều thách thức khi thị trường tài chính trong và ngoài nước biến động. Từ nửa cuối năm trước, nhiều doanh nghiệp đồng loạt tái cấu trúc danh mục sản phẩm, dừng bán một số sản phẩm cũ để đáp ứng các quy định mới về bảo hiểm liên kết đầu tư...
Trong bối cảnh doanh thu phí bảo hiểm chưa phục hồi mạnh, vai trò của danh mục đầu tư vì thế càng trở nên quan trọng.
Trao đổi với PV Tiền Phong, ông Trần Nguyên Đán - chuyên gia kinh tế Viện Chiến lược Chính sách Kinh tế Phương Nam - cho rằng, việc lợi nhuận của các doanh nghiệp bảo hiểm được nâng đỡ bởi hoạt động tài chính không phải hiện tượng bất thường. Đặc thù của ngành bảo hiểm là doanh nghiệp thu phí trước, trong khi nghĩa vụ chi trả có thể phát sinh sau nhiều tháng, thậm chí nhiều năm. Khoản tiền tạm thời chưa sử dụng này được doanh nghiệp đầu tư để tạo thêm thu nhập.
Theo ông Đán, doanh nghiệp bảo hiểm không chỉ hoạt động như một đơn vị cung cấp sản phẩm bảo hiểm mà còn là một trung gian tài chính. Doanh nghiệp giữ tiền phí của khách hàng trong khoảng thời gian từ lúc thu phí đến khi phát sinh nghĩa vụ bồi thường, qua đó có thể sử dụng nguồn vốn này để đầu tư.
“Không có nghiệp vụ đầu tư thì mô hình kinh doanh bảo hiểm không tồn tại. Vì vậy tôi không xem lợi nhuận tài chính là thứ nằm ngoài cốt lõi”, ông Đán nhận định.
Từ góc độ này, lợi nhuận tài chính có thể được xem là một bộ phận quan trọng trong mô hình kinh doanh của doanh nghiệp bảo hiểm. Tuy nhiên, chất lượng lợi nhuận vẫn phụ thuộc vào cách doanh nghiệp phân bổ nguồn vốn và kiểm soát rủi ro đầu tư.
