Elon Musk viết lại lịch sử hàng không vũ trụ: Starship thu hồi thành công tên lửa cấp hai không tưởng

16/11/2026 20:21

Thế giới vừa chứng kiến phép màu khi SpaceX dùng cánh tay robot bắt gọn tàu vũ trụ cấp hai đang lao xuống từ không gian. Cột mốc vĩ đại này của Elon Musk sẽ kéo sập chi phí phóng tên lửa và biến giấc mơ Sao Hỏa thành thật.

Vào ngày 14 tháng 11, chuyến bay thử nghiệm lần thứ 15 của hệ thống tên lửa Starship do SpaceX chế tạo đã cất cánh từ căn cứ Texas. Nhiệm vụ lần này mang theo một tham vọng vô tiền khoáng hậu là thu hồi cả tên lửa đẩy cấp một và tàu vũ trụ cấp hai bằng hệ thống cánh tay robot "đũa gắp" ngay tại bãi phóng.

Mặc dù tầng đẩy siêu nặng cấp một đã gặp sự cố cảnh báo nhiên liệu thấp giữa chừng và phải chuyển hướng hạ cánh có kiểm soát xuống vùng biển Vịnh Mexico, khiến mục tiêu thu hồi kép không thể trở thành hiện thực, nhưng màn trình diễn của tàu vũ trụ cấp hai lại hoàn hảo đến mức khó tin.

Cụ thể, con tàu đã đưa thành công 26 vệ tinh Starlink V3 thế hệ mới vào đúng vị trí quỹ đạo được chỉ định. Toàn bộ số vệ tinh này đều đã thiết lập được liên lạc ổn định với mặt đất. Đáng chú ý hơn, tàu vũ trụ cấp hai đã bay liên tục hơn 20 giờ, lượn quanh Trái Đất tới 14 vòng, chính thức phá vỡ kỷ lục về thời gian bay dài nhất của đội tàu Starship.

 - Ảnh 1.

Khoảnh khắc huy hoàng nhất của toàn bộ quá trình bay thử nằm ở giai đoạn thu hồi. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, tàu vũ trụ kích hoạt động cơ để thoát khỏi quỹ đạo và lao vào bầu khí quyển với tư thế phần bụng hướng xuống dưới.

Xuyên suốt chặng đường bay về, nó liên tục sử dụng các cánh tà để điều chỉnh hướng đi một cách chuẩn xác. Khi tiến sát đến tháp phóng, con tàu ngay lập tức lật sang tư thế thẳng đứng, các động cơ dần dần giảm tốc lực.

Cuối cùng, hai cánh tay robot khổng lồ của tháp phóng từ từ khép lại, kẹp chặt và đỡ lấy con tàu một cách vững chãi. Từ thời điểm động cơ đánh lửa hạ cánh cho đến khi bị bắt gọn hoàn toàn, toàn bộ quá trình ngoạn mục này chỉ diễn ra vỏn vẹn trong 18 giây.

Hình ảnh một quái vật thép nặng hàng trăm tấn, lao về từ không gian với tốc độ gấp hàng chục lần vận tốc âm thanh, cuối cùng bị hai chiếc "đũa" kẹp chặt giữa không trung là thứ mà trước đây con người chỉ dám tưởng tượng trong phim khoa học viễn tưởng.

Nói đến thành tựu thu hồi tên lửa, chắc chắn sẽ có nhiều người liên tưởng đến chuyến bay đầu tiên của tên lửa Trường Chinh 10B vào tháng 7 năm nay của Trung Quốc. Chuyến bay đó cũng đã thực hiện thành công việc thu hồi tên lửa cấp một trên biển bằng phương pháp giăng lưới.

Đây là lần đầu tiên Trung Quốc hoàn thành việc thu hồi tên lửa đẩy có kiểm soát, đồng thời cũng là lần thu hồi bằng lưới đầu tiên trên toàn cầu. Đó chắc chắn là một bước đột phá mang tính lịch sử và vô cùng xuất sắc. Tuy nhiên, giới quan sát nhận định rằng khoảng cách công nghệ giữa hai hệ thống này vẫn tồn tại một cách khách quan.

Việc thu hồi tên lửa cấp một chỉ giải quyết được bài toán về chi phí, trong khi khả năng tái sử dụng toàn bộ cả hai cấp tên lửa sẽ làm thay đổi hoàn toàn tần suất phóng của cả một ngành công nghiệp.

 - Ảnh 2.

Trước đây, thành công trong việc thu hồi tầng một của dòng tên lửa Falcon 9 đã giúp SpaceX kéo giảm đáng kể chi phí bay vào không gian. Thế nhưng, tên lửa cấp hai vẫn luôn là loại dùng một lần, dùng xong là vứt bỏ, và đây chính là nguyên nhân ngốn khoản tiền khổng lồ nhất trong mỗi đợt phóng.

Starship thì khác, ngay từ ngày đầu tiên nằm trên bản vẽ thiết kế, mục tiêu của nó đã là khả năng thu hồi 100% cả hai cấp. Với cột mốc lịch sử vừa đạt được, một khi hai cấp tên lửa có thể bay đi bay lại nhiều lần và được tái sử dụng nhanh chóng, tên lửa vũ trụ sẽ thực sự vận hành giống hệt như một chiếc máy bay dân dụng.

Chúng chỉ cần hạ cánh, kiểm tra, nạp nhiên liệu là có thể lập tức cất cánh cho nhiệm vụ tiếp theo. Lúc đó, chi phí phóng sẽ tiếp tục giảm xuống một bậc độ lớn mới, đồng thời tần suất bay sẽ hoàn toàn bỏ xa năng lực hiện tại của thế giới.

Mọi người đều biết Elon Musk là một nhân vật gây ra vô số tranh cãi. Rất nhiều người thích trêu chọc ông là kẻ hứa suông với những ý tưởng viển vông. Nhưng thế giới không thể không thừa nhận rằng, người đàn ông này lại vừa sáng tạo ra lịch sử. Nhớ lại những năm đầu khi tên lửa Falcon bắt đầu thử nghiệm công nghệ thu hồi, toàn bộ các chuyên gia trong ngành đã đồng loạt chế giễu đó là ý tưởng điên rồ.

Tương tự, những chuyến bay thử nghiệm đầu tiên của Starship liên tục kết thúc bằng những vụ nổ kinh hoàng, kéo theo cơn bão mỉa mai ngập tràn trên mạng xã hội. Bất chấp tất cả, SpaceX chỉ dựa vào một phương pháp duy nhất: thử nghiệm và lặp lại liên tục - nổ một lần, sửa một lần - và sau 15 lần cất cánh, họ đã đi đến đài vinh quang của ngày hôm nay.

 - Ảnh 3.

Chỉ xét riêng trong lĩnh vực hàng không vũ trụ, Elon Musk và SpaceX thực sự đã dùng sức mạnh của mình để kéo trình độ công nghệ vốn đã bị đứt gãy hàng chục năm của Mỹ quay trở lại vị trí dẫn đầu thế giới.

Bằng cách áp dụng tư duy lặp lại nhanh chóng của ngành công nghiệp internet vào lĩnh vực hàng không vũ trụ thương mại, hiệu suất mà SpaceX đạt được hoàn toàn khác biệt so với các lề lối truyền thống.

Nếu cứ giữ vững tốc độ này, khi công nghệ đạt đến độ chín muồi và bắt đầu giai đoạn chở người, viễn cảnh di cư lên Sao Hỏa mà Elon Musk đã lẩm bẩm trong nhiều năm qua sẽ không còn là những tình tiết nằm trên trang giấy.

Đức Khương

Theo Đức Khương

Bạn đang đọc bài viết "Elon Musk viết lại lịch sử hàng không vũ trụ: Starship thu hồi thành công tên lửa cấp hai không tưởng" tại chuyên mục XE – CÔNG NGHỆ. Mọi thông tin phản hồi, góp ý xin gửi về địa chỉ email: phutrachnoidung@gmail.com