Ngày 4/11, HĐND TP Hà Nội thông qua nghị quyết thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù đầu tư một số tuyến đường sắt đô thị (metro).
Theo đó, 5 tuyến metro gồm tuyến số 1, số 2, số 8, số 10 và số 14, với tổng chiều dài 253,5 km, tổng mức đầu tư hơn 1 triệu tỷ đồng. TP Hà Nội đặt mục tiêu hoàn thành 5 tuyến metro trong năm 2030.
Theo nghị quyết, trường hợp tham gia thực hiện theo hình thức hợp đồng chìa khóa trao tay, nhà thầu phải cam kết bảo đảm giá trị hợp đồng bình quân cho các đoạn tuyến đi ngầm không vượt quá 120 triệu USD/km.
Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Trương Việt Dũng cho biết, mức trần 120 triệu USD/km là giới hạn giá trị hợp đồng bình quân cho các đoạn tuyến đi ngầm, được nghiên cứu trên cơ sở Đề án tổng thể đầu tư xây dựng hệ thống đường sắt đô thị Thủ đô, tham khảo các dự án tương tự và cam kết của nhà thầu.
Phó Chủ tịch UBND thành phố Trương Việt Dũng báo cáo giải trình tại kỳ họp.
Theo báo cáo giải trình, số liệu tham chiếu cập nhật năm 2026 đối với tuyến đi ngầm khoảng 141,34 triệu USD/km, đã bao gồm thuế giá trị gia tăng, chưa bao gồm giải phóng mặt bằng và dự phòng. Các dự án tham chiếu có sự khác biệt về điều kiện thi công, cấu hình kỹ thuật, phạm vi chi phí.
Phó Chủ tịch UBND thành phố cho hay, việc chuyển từ đầu tư từng tuyến riêng lẻ sang triển khai đồng bộ 5 tuyến theo hợp đồng chìa khóa trao tay tạo điều kiện thống nhất tiêu chuẩn kỹ thuật, công nghệ, thiết bị, tổ chức mua sắm và thi công. Lợi thế quy mô giúp tối ưu hóa nguồn lực, giảm chi phí trung gian, rút ngắn thời gian thực hiện, đồng thời hỗ trợ vận hành, bảo trì lâu dài.
Làm rõ phạm vi mức trần 120 triệu USD/km, ông Trương Việt Dũng cho biết, các khoản chi gồm phần xây dựng depot, bãi đỗ, ga ngầm, hầm, quan trắc lún và công trình liên quan; thiết bị như đoàn tàu, đường ray, thông tin tín hiệu, cấp điện, trung tâm điều hành, thu phí tự động, cửa chắn ga; cùng chi phí quản lý, tư vấn của nhà thầu và dự phòng trong phạm vi công việc được xác định.
Mức trần chưa bao gồm chi phí công năng lưỡng dụng; thuế giá trị gia tăng; dự phòng cho công việc phát sinh ngoài phạm vi gói thầu; bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, di dời hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội; chi phí tư vấn và quản lý dự án thuộc trách nhiệm chủ đầu tư.
Phó Chủ tịch Hà Nội nhấn mạnh, cam kết về giá phải đi đôi với chất lượng và kết quả thực hiện. Nhà thầu không được cắt giảm công năng, hạ thấp tiêu chuẩn kỹ thuật, sử dụng công nghệ lạc hậu hoặc giảm yêu cầu an toàn để đáp ứng giới hạn tài chính; phải lựa chọn giải pháp thiết kế, công nghệ, tổ chức thi công và huy động nguồn lực đáp ứng đồng thời các yêu cầu đã cam kết.
Giải trình thêm các ý kiến đại biểu về mức trần, ông Trương Việt Dũng cho biết, đây là giới hạn pháp lý ràng buộc nhà thầu ngay khi giao kết hợp đồng, tạo cơ sở kiểm tra, giám sát. Mức trần không phải khoản ngân sách được mặc nhiên sử dụng. Các chi phí ngoài hợp đồng phải được xác định, quản lý chặt chẽ, không chuyển chi phí thuộc trách nhiệm nhà thầu thành nghĩa vụ ngân sách thành phố.
Dự thảo quy định, tại bước phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi, nếu giá trị phần công việc chìa khóa trao tay theo kết quả kiểm toán thấp hơn giá hợp đồng đã ký thì điều chỉnh giảm; nếu bằng hoặc cao hơn thì giữ nguyên.
Khi quyết toán dự án hoàn thành, giá trị quyết toán hợp đồng được xác định theo quyết toán vốn đầu tư được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Trường hợp điều chỉnh tăng so với giá hợp đồng đã xác định ở bước trước, giá trị quyết toán vẫn không được vượt giá hợp đồng xác định trên cơ sở mức trần; nếu thấp hơn thì quyết toán theo giá trị thấp hơn.
Danh sách 5 tuyến đường sắt đô thị:
Tuyến đường sắt đô thị số 1 (Thượng Phúc - Khu công nghiệp đường sắt - Ngọc Hồi - Ga Hà Nội - Yên Viên - Khu đô thị đa mục tiêu Thư Lâm - Sân bay Nội Bài).
Tuyến đường sắt đô thị số 2 (Sân bay Nội Bài - Nam Thăng Long - Trần Hưng Đạo - Thượng Đình - Sân vận động Hùng Vương).
Tuyến đường sắt đô thị số 8 (Hòa Lạc - Sơn Đồng - Mai Dịch - Vành đai 3 - Lĩnh Nam - Thuận An).
Tuyến đường sắt đô thị số 10 (Võ Chí Công - Vành đai 2,5 - Vĩnh Tuy - Đông Anh).
Tuyến đường sắt đô thị số 14 (Cầu Thăng Long - Hồng Hà - Gia Lâm).
