Vietcap mới đây đã có báo cáo cập nhật sau khi tham dự ĐHĐCĐ thường niên năm 2026 của Tổng Công ty Máy động lực và Máy nông nghiệp Việt Nam - VEAM (mã: VEA) , diễn ra tại Hà Nội ngày 15/6.
Một trong những điểm đáng chú ý nhất tại đại hội là kế hoạch chia cổ tức tiền mặt năm 2025. Theo đó, VEA sẽ chi trả cổ tức bằng tiền mặt ở mức 5.240 đồng/cổ phiếu, tương ứng lợi suất cổ tức 15,1% và tỷ lệ chi trả lên tới 97,4%.
Đây là mức cổ tức cao nhất của VEA trong 4 năm qua. So với mặt bằng lãi suất tiết kiệm kỳ hạn 12 tháng phổ biến quanh 6-7%/năm, lợi suất cổ tức 15,1% của VEA cao hơn đáng kể, tương đương khoảng hơn 2 lần gửi ngân hàng.
Vietcap kỳ vọng tỷ lệ chi trả cổ tức của VEA sẽ tiếp tục duy trì ở mức cao, nhờ lịch sử chi trả cổ tức tiền mặt ổn định và nguồn lợi nhuận lớn từ các công ty liên kết.
2026 là năm bản lề cho kế hoạch phát triển giai đoạn 2026-2030
Năm 2026, VEA đặt kế hoạch doanh thu thuần hợp nhất đạt 4.900 tỷ đồng, tăng 10% so với cùng kỳ. Dù doanh nghiệp không công bố kế hoạch lợi nhuận hợp nhất, lợi nhuận sau thuế công ty mẹ được đặt mục tiêu 6.300 tỷ đồng, giảm 10% so với năm trước.
Vietcap cũng dự báo lợi nhuận sau thuế hợp nhất của VEA sẽ giảm so với cùng kỳ, phản ánh kỳ vọng lợi nhuận từ các công ty liên kết thấp hơn.
Theo chia sẻ của ban lãnh đạo, nguyên nhân chủ yếu đến từ việc sản lượng sản xuất của Honda Việt Nam suy giảm trong bối cảnh thị trường Việt Nam đang đẩy nhanh quá trình chuyển dịch sang xe điện. Bên cạnh đó, Toyota Việt Nam cũng đang cân nhắc giữ lại lợi nhuận để phục vụ mục đích tái đầu tư.
Dù vậy, ban lãnh đạo VEA tiếp tục khẳng định lợi nhuận từ ba công ty liên kết lớn gồm Honda, Toyota và Ford vẫn là động lực lợi nhuận quan trọng nhất của doanh nghiệp.
Cả ba doanh nghiệp này hiện đều đang triển khai chiến lược xe hybrid và xe sử dụng năng lượng xanh nhằm thích ứng với quá trình chuyển đổi nhanh sang nền kinh tế phát thải thấp tại Việt Nam.
Theo Vietcap, VEA xác định năm 2026 là năm bản lề cho kế hoạch phát triển giai đoạn 2026-2030. Doanh nghiệp sẽ tập trung vào các mảng kinh doanh cốt lõi gồm máy nông nghiệp, ô tô và phụ tùng.
Song song đó, VEA tiếp tục tái cơ cấu thông qua việc thoái vốn khỏi các đơn vị hoạt động kém hiệu quả hoặc không thuộc lĩnh vực cốt lõi.
Một điểm đáng chú ý khác là kế hoạch hợp tác với Toyota để mở rộng công suất sản xuất và danh mục sản phẩm. Tổng vốn đầu tư dự kiến cho kế hoạch này là 260 triệu USD trong giai đoạn 2026-2029, được tài trợ từ lợi nhuận giữ lại.
Bên cạnh các công ty liên kết hiện hữu, VEA cũng đang dự định hợp tác chiến lược với một tập đoàn ô tô lớn của Trung Quốc để triển khai nhà máy VEAM Auto tại Thanh Hóa.
Dự án này dự kiến tập trung vào xe điện chở khách 5-7 chỗ, xe tải điện và các phương tiện phục vụ xây dựng, công nghiệp. Trong tương lai, phạm vi sản phẩm có thể mở rộng sang lĩnh vực khai khoáng và một số ứng dụng khác.
Một số vấn đề còn tồn đọng
Bên cạnh triển vọng cổ tức và các kế hoạch tăng trưởng dài hạn, Vietcap cũng lưu ý một số vấn đề còn tồn đọng tại VEA.
Hiện cổ phiếu VEA vẫn thuộc diện cảnh báo do doanh nghiệp liên tiếp nhận ý kiến kiểm toán ngoại trừ trong ba năm qua. Các vấn đề này chủ yếu liên quan đến những tồn đọng lịch sử ngoài hoạt động cốt lõi.
Ban lãnh đạo cho biết, với các vấn đề thuộc thẩm quyền của VEA, doanh nghiệp đang tích cực triển khai các biện pháp khắc phục. Trong đó có việc giảm hàng tồn kho thông qua đẩy mạnh bán hàng và đấu giá để xử lý hàng tồn chậm luân chuyển hoặc lỗi thời.
Tuy nhiên, tiến độ thu hồi công nợ tại một số công ty con như CTCP Vận tải VEAM và Cơ khí Trần Hưng Đạo vẫn còn chậm.
Đối với các vấn đề cần sự chấp thuận của cơ quan đại diện chủ sở hữu Nhà nước, VEA đang phối hợp với các cơ quan liên quan, chủ yếu là Bộ Công Thương và trong một số trường hợp có sự tham gia của Bộ Tài chính. Những vấn đề này thường cần nhiều thời gian để xử lý.
Một ví dụ được Vietcap nhắc tới là Nhà máy Gang xốp MATEXIM, hiện vẫn tiếp tục ghi nhận lỗ do chi phí khấu hao và chi phí lãi vay, trong bối cảnh dự án đã ngừng hoạt động. Ban lãnh đạo VEA cũng nhấn mạnh rằng doanh nghiệp không phát sinh thêm các tồn đọng lịch sử mới từ hoạt động hiện tại.
Về kế hoạch chuyển sàn, ban lãnh đạo tiếp tục tái khẳng định mục tiêu chuyển niêm yết cổ phiếu VEA từ UPCoM sang HoSE. Tuy nhiên, tiến độ vẫn còn chậm do các vấn đề liên quan đến ý kiến kiểm toán chưa được xử lý dứt điểm. Điều này đồng nghĩa quá trình chuyển sàn có thể kéo dài hơn kỳ vọng và khó diễn ra trong ngắn hạn.
Dù vậy, với chính sách cổ tức tiền mặt hấp dẫn, nguồn lợi nhuận lớn từ các liên doanh ô tô và kế hoạch tái cơ cấu giai đoạn 2026-2030, VEA vẫn là một trong những doanh nghiệp đáng chú ý trong nhóm cổ phiếu có dòng tiền cổ tức cao trên thị trường.
