Trên thị trường hàng không Nga hiện đang xuất hiện một cục diện khá lạ thường: Máy bay Ms-21 của Nga vẫn đang chờ đợi quá trình lắp ráp, trong khi động cơ PD-14 được bàn giao trước thời hạn và hiện đang chất đầy trong kho.
Theo người đứng đầu trang tin Avia.ru Roman Gusarov, nhịp độ sản xuất tại Perm hoàn toàn đồng bộ với tốc độ của Nhà máy Hàng không Irkutsk. Mặc dù vậy, nguồn động cơ dự trữ cho các đợt giao hàng vẫn được chủ động xây dựng từ trước.
Đây không phải là sự cố lệch tiến độ, mà là một chiến lược có tính toán nhằm tạo "màng chắn" bảo vệ dây chuyền lắp ráp trước những nguy cơ chậm trễ có thể xảy ra.
Hay nói cách khác, việc động cơ PD-14 chuẩn bị sẵn sàng cho MS-21 còn cho thấy kế hoạch Nga đang đi đúng quỹ đạo ổn định.
Vì sao PD-14 hoàn thành trước MS-21?
Hiện tại, ở Irkutsk, công đoạn lắp ráp chiếc MS-21 thương mại thứ ba theo hợp đồng với Aeroflot đang đi vào những bước hoàn thiện cuối cùng.
Đáng chú ý, cặp động cơ dành cho chiếc máy bay tiếp theo đã có mặt sẵn tại nhà máy, dù bản thân chiếc phi cơ đó vẫn còn rất lâu mới tới giai đoạn lắp đặt hệ thống động lực. Cục diện này nghe có vẻ mâu thuẫn, nhưng lại hoàn toàn hợp lý trong ngành công nghiệp hàng không. Một dòng động cơ mới đòi hỏi sự tinh chỉnh cực kỳ tỉ mỉ ở từng công đoạn — từ khâu đúc cánh quạt cho đến bước hoàn thiện tổng thành cuối cùng.
Kế hoạch gia tăng sản lượng MS-21 mang tính hoài bão rất lớn: từ 14 chiếc vào năm 2029 và tiến tới mốc 36 chiếc trong tương lai. Điều này sẽ trực tiếp gia tăng áp lực tải lên Nhà máy Perm: đơn vị này sẽ phải nhân bản gấp nhiều lần lượng cung ứng động cơ PD-14.
Câu hỏi then chốt không nằm ở việc họ có thể gia tăng sản lượng hay không, mà là liệu có duy trì được tiến độ bàn giao sớm như hiện tại hay không. Nếu nguồn cung bắt đầu rơi vào thế "vừa sát nút", bất kỳ sự cố nhỏ nào ở một trong các công đoạn cũng sẽ đe dọa toàn bộ chuỗi cung ứng lắp ráp.
Chuyên gia Roman Gusarov nhấn mạnh: Điều quan trọng không chỉ là tăng tốc, mà là phải giữ được nhịp độ sản xuất có khoảng dư an toàn. Chính khoảng dư này mang lại cho các nhà máy không gian dư địa để xoay xở — cơ hội để bù đắp cho những khoảng chậm trễ mà không làm gián đoạn dây chuyền.
Hiện tại, bộ máy này vẫn đang vận hành hiệu quả, nhưng bài kiểm tra thực sự vẫn còn ở phía trước: Khi Nhà máy Hàng không Irkutsk đạt mốc nhịp độ 24 và 36 máy bay mỗi năm, mức độ tải sẽ rơi vào trạng thái cực kỳ căng thẳng.
Vì sao việc tích trữ nhịp độ là yêu cầu bắt buộc?
PD-14 là một dòng sản phẩm hoàn toàn mới và quy trình sản xuất nó vẫn đang trong giai đoạn hoàn thiện tinh chỉnh. Khác với những dòng động cơ đã được làm chủ công nghệ từ lâu, ở đây mỗi một bước đi đều đòi hỏi sự tập trung tối đa: Chỉ một sự cố nhỏ nhất trong chuỗi dây chuyền cũng có thể kéo theo sự tụt hậu mang tính dây chuyền.
Việc bàn giao sớm không phải là sự dư thừa, mà là một công cụ đảm bảo tính ổn định. Nó cho phép nhà máy tại Irkutsk không bị gián đoạn dây chuyền, ngay cả khi phía Perm phát sinh những khó khăn ngoài dự kiến.
Hiện tại, hệ thống vẫn đang quản lý tốt với khối lượng công việc hiện hành, nhưng bước chuyển mình sang nhịp độ cao sẽ là thước đo chính xác nhất cho thấy "lá chắn bảo hiểm" này vững chắc đến mức nào.
Nhiệm vụ của toàn ngành không chỉ đơn thuần là đẩy mạnh sản lượng, mà là phải duy trì được trạng thái cân bằng — yếu tố đang giúp nền công nghiệp hàng không tiến về phía trước mà không gặp phải những đổ vỡ tiến độ.
MS-21 là dự án máy bay chở khách thân hẹp tầm ngắn và tầm trung thế hệ mới, được phát triển bởi Tập đoàn Yakovlev, thuộc Tập đoàn Hàng không Hợp nhất UAC/Rostec của Nga. Dòng máy bay này được thiết kế nhằm cạnh tranh trực tiếp với các đối thủ cùng phân khúc như Airbus A320neo và Boeing 737 MAX.
Máy bay có chiều dài 41,5 m, sải cánh 36,8 m, với tầm bay khoảng 3.800 – 6.000 km. Biến thể tiêu chuẩn của máy bay có sức chứa từ 163 đến 211 hành khách, tùy thuộc vào cấu hình 2 hạng ghế hoặc 1 hạng ghế.
Do chịu các lệnh trừng phạt phương Tây từ sau năm 2022, dự án MS-21 đã chuyển hướng sang chương trình nội địa hóa hoàn toàn.
Nga đã thay thế hệ thống điện tử hàng không, cánh quạt, vật liệu composite và động cơ bằng các sản phẩm sản xuất hoàn toàn trong nước. MS-21 được kỳ vọng sẽ trở thành "xương sống" mới cho các hãng hàng không nội địa Nga (như Aeroflot), dần thay thế các dòng Tu-154, Tu-204 cũ cũng như các phi đội Boeing/Airbus đi thuê.
