Có hợp đồng xuất khẩu, vẫn thiếu vốn mua nguyên liệu
Ngày 11/9/2026, tại Vòng đối thoại địa phương – Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam 2026, phiên đối thoại tỉnh Sơn La, đại diện CTCP Bảo Lâm Sơn La, doanh nghiệp hoạt động trong chuỗi nông nghiệp và chế biến tại khu công nghiệp, cho biết công ty đã có hợp đồng xuất khẩu với đối tác nước ngoài và bảo lãnh LC.
Nhưng để thực hiện hợp đồng đó, doanh nghiệp vẫn cần vốn để thu mua hoa quả từ người dân đưa về chế biến.
“Có hợp đồng xuất khẩu nhưng mà cái nguồn vốn để mà thu mua vùng nguyên liệu về chế biến thì lại hạn chế”, đại diện doanh nghiệp nói.
Từ thực tế này, doanh nghiệp đặt câu hỏi liệu hợp đồng xuất khẩu và bảo lãnh LC của nước ngoài có thể được sử dụng để tiếp cận vốn tín chấp hay không.
Một phương án khác cũng được đưa ra: doanh nghiệp thu mua hàng về kho, chế biến tại kho và dùng chính lượng hàng này để bảo đảm cho khoản vay; sau khi xuất khẩu, tiền về sẽ được dùng để thanh toán ngân hàng.
Ngân hàng không còn ngồi chờ khách đến vay
Trả lời trực tiếp câu hỏi của CTCP Bảo Lâm Sơn La, đại diện BIDV chi nhánh Sơn La cho biết các ngân hàng trên địa bàn hiện khá cởi mở trong việc cung cấp sản phẩm tín dụng.
Theo vị này, ngân hàng đang chủ động tìm kiếm khách hàng để cho vay, thay vì chờ doanh nghiệp tìm đến như trước. BIDV cũng kết nối qua các sở, ngành để tiếp cận những doanh nghiệp mới thành lập hoặc dự án đầu tư ngay từ giai đoạn đầu.
Ngân hàng thậm chí có thể tham gia trong quá trình doanh nghiệp lập dự án, hoàn thiện thủ tục và tư vấn để phương án đầu tư đáp ứng các điều kiện tín dụng.
Riêng với trường hợp doanh nghiệp xuất khẩu, đại diện BIDV cho biết nếu đã mở LC và có hàng hóa xuất khẩu, ngân hàng có thể chiết khấu bộ chứng từ để doanh nghiệp giải phóng vốn sớm trong thời gian chờ tiền từ nước ngoài chuyển về.
“Đối với các đơn vị xuất khẩu có bộ chứng từ thì chúng tôi hoàn toàn có thể chiết khấu bộ chứng từ để đơn vị có tiền để có thể quay vòng vốn ngay tức thì”, đại diện ngân hàng nói.
Với phương án dùng hàng hóa trong kho làm tài sản bảo đảm, ngân hàng cho biết từng thực hiện hình thức này nhưng hiện thận trọng hơn do các rủi ro phát sinh trong việc quản lý tài sản.
Tuy nhiên, người phát biểu nhấn mạnh: “Không nhất thiết là cứ phải có tài sản đảm bảo”.
Theo đại diện BIDV, việc cho vay còn phụ thuộc vào mức độ tín nhiệm, sự ổn định, năng lực quản trị và mặt hàng kinh doanh của doanh nghiệp. Những doanh nghiệp hoạt động ổn định, quản trị tốt và có mặt hàng ổn định có thể được xem xét cho vay tín chấp một phần.
“Tỷ lệ cho vay có thể là tín chấp 50%, 60-70% tùy mức độ cũng như kết quả kinh doanh của doanh nghiệp”, đại diện ngân hàng cho biết. Phần còn lại vẫn cần tài sản bảo đảm.
Ông Hà Trung Chiến, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Sơn La
Ông Hà Trung Chiến, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Sơn La thông tin thêm, hiện không chỉ doanh nghiệp đi tìm ngân hàng.
“Có một điều lưu ý là hiện nay, chính các ngân hàng thương mại lại còn nhờ cơ quan quản lý nhà nước chúng tôi giới thiệu cho các doanh nghiệp đến vay vốn”, ông nói.
Ông Chiến cho biết nguồn vốn của các ngân hàng thương mại hiện “rất sẵn sàng”.
Doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ vẫn khó tiếp cận được vốn cho vay
Trong khi đó, đại diện Lãnh đạo Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh cho biết khoảng 97% doanh nghiệp trên địa bàn là doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ, khả năng tích lũy vốn, quản trị và sức chống chịu còn hạn chế. Tỷ lệ doanh nghiệp tiếp cận được vốn cho vay chỉ khoảng 24,5%.
Những điều kiện mà phía BIDV nêu tại phiên đối thoại cũng cho thấy ngân hàng không chỉ nhìn vào tài sản thế chấp. Mức độ tín nhiệm, kết quả kinh doanh, khả năng quản trị và sự ổn định của hoạt động sản xuất kinh doanh đều được đặt vào quá trình xem xét khoản vay.
Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam Đặng Việt Bách
Ở một góc khác, Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam Đặng Việt Bách cho rằng cộng đồng doanh nghiệp cũng phải “tự nâng mình lên”, từ chuẩn hóa quản trị, tài chính, chất lượng sản phẩm đến chuyển đổi số và trách nhiệm với cộng đồng, môi trường.
“Doanh nghiệp không chỉ cần thủ tục nhanh hơn; doanh nghiệp cần một môi trường minh bạch, ổn định và có thể dự báo”, ông Bách nói.
