Sáng 17/9, tại hội thảo "Lộ trình Niêm yết cho Doanh nghiệp FDI tại Việt Nam", ông Hoàng Văn Thu, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), đã chia sẻ về định hướng nâng cao chất lượng thị trường vốn Việt Nam và vai trò của khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.
Theo ông Thu, trong bối cảnh Việt Nam hướng tới mục tiêu tăng trưởng cao trong giai đoạn tới, thị trường tài chính, đặc biệt là thị trường vốn, sẽ phải phát huy vai trò mạnh mẽ hơn trong việc huy động và phân bổ nguồn lực. Trọng tâm là phát triển thị trường theo hướng hiện đại, minh bạch, hiệu quả và có khả năng đáp ứng nhu cầu vốn trung, dài hạn của nền kinh tế.
Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Hoàng Văn Thu
Số liệu chỉ ra rằng, nhu cầu vốn cho nền kinh tế trong giai đoạn 2026-2030 là rất lớn. Tổng vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội trong giai đoạn này được ước tính cần khoảng 38,5 triệu tỷ đồng, tương đương bình quân khoảng 7,7 triệu tỷ đồng mỗi năm. Trong bối cảnh đó, thị trường vốn không chỉ đóng vai trò cung ứng vốn mà còn cần trở thành một hệ sinh thái có khả năng dẫn dắt và điều tiết nguồn lực xã hội hiệu quả hơn, hỗ trợ tăng trưởng dài hạn và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Ông Thu cho biết trong những năm gần đây, thị trường vốn Việt Nam đã ghi nhận sự phát triển đáng kể về quy mô, thanh khoản và khả năng huy động vốn. Vốn hóa thị trường cổ phiếu năm 2025 đạt khoảng 9,97 triệu tỷ đồng và đến cuối tháng 8/2026 tăng lên hơn 10,6 triệu tỷ đồng, tương đương khoảng 62,69% GDP. Trên thị trường trái phiếu, quy mô trái phiếu Chính phủ đạt khoảng 2,75 triệu tỷ đồng vào cuối tháng 8/2026, tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong cấu trúc thị trường tài chính.
Về huy động vốn, tổng giá trị huy động qua thị trường chứng khoán năm 2025 đạt hơn 1,22 triệu tỷ đồng. Tính đến hết tháng 8/2026, tổng giá trị huy động qua thị trường đạt hơn 0,66 triệu tỷ đồng, trong đó phần lớn đến từ kênh trái phiếu. Theo lãnh đạo UBCKNN, định hướng trong thời gian tới là tiếp tục mở rộng khả năng huy động vốn của nhiều nhóm ngành, lĩnh vực khác nhau, qua đó tạo sự cân bằng hơn giữa các khu vực trong nền kinh tế.
Quan điểm xuyên suốt của cơ quan quản lý trong phát triển thị trường vốn là bảo đảm an toàn, công khai, minh bạch, hiệu quả và bền vững, đồng thời từng bước đưa thị trường trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng của nền kinh tế. Cùng với đó, cơ quan quản lý sẽ tiếp tục tăng cường giám sát, bảo đảm an ninh tài chính, ổn định môi trường đầu tư và duy trì sự nhất quán của chính sách. Các chủ thể tham gia thị trường phải tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật, trong khi quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư được bảo vệ.
Trong tầm nhìn dài hạn, Việt Nam đặt mục tiêu tiếp tục mở rộng quy mô và độ sâu của thị trường vốn, phát triển cơ sở nhà đầu tư theo hướng bền vững và tăng tỷ trọng nhà đầu tư tổ chức. Mục tiêu đến năm 2030 là giá trị tài sản của nhà đầu tư nước ngoài trên thị trường vốn, thị trường chứng khoán đạt khoảng 15% GDP. Cùng với đó, cơ quan quản lý định hướng duy trì các tiêu chuẩn nâng hạng của FTSE Russell, đáp ứng tiêu chí của MSCI, hiện đại hóa hạ tầng thị trường và vận hành cơ chế đối tác bù trừ trung tâm vào năm 2027.
Đối với khu vực FDI, ông Thu nhấn mạnh đây là một cấu phần quan trọng của nền kinh tế Việt Nam. Năm 2025, tổng vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam đạt 38,4 tỷ USD, trong đó vốn thực hiện đạt 27,6 tỷ USD. Trong 8 tháng đầu năm 2026, tổng vốn đầu tư đạt 40,62 tỷ USD, tăng 55,4% so với cùng kỳ, còn vốn thực hiện đạt 17,25 tỷ USD, tăng 12%. Vốn đăng ký mới cũng ghi nhận mức tăng mạnh, cho thấy vai trò ngày càng lớn của khu vực này trong quá trình phát triển kinh tế.
Tuy nhiên, mức độ hiện diện của doanh nghiệp FDI trên thị trường chứng khoán hiện vẫn khá hạn chế. Theo số liệu được trình bày, từ khi thị trường chứng khoán Việt Nam đi vào hoạt động đến nay mới có 11 doanh nghiệp FDI từng niêm yết hoặc đăng ký giao dịch, hiện còn 10 doanh nghiệp trên tổng số gần 1.600 doanh nghiệp niêm yết, đăng ký giao dịch toàn thị trường. Cuối năm 2025, nhóm doanh nghiệp này có tổng vốn điều lệ khoảng 12.629 tỷ đồng và tổng tài sản 44.696 tỷ đồng, lần lượt tương đương khoảng 0,15% và 0,48% toàn thị trường.
Theo Phó Chủ tịch UBCKNN, đây là dư địa lớn để thị trường mở rộng nguồn cung hàng hóa chất lượng trong thời gian tới. Định hướng chính sách là khuyến khích các doanh nghiệp FDI có nền tảng vững mạnh, hoạt động kinh doanh tốt và chiến lược gắn bó lâu dài với Việt Nam tham gia thị trường chứng khoán. Trọng tâm là các doanh nghiệp không còn bị ràng buộc bởi các điều kiện riêng về chuyển đổi mô hình và chuyển nhượng cổ phần, đồng thời có nhu cầu tăng vốn để mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh tại Việt Nam thông qua IPO gắn với niêm yết.
Ông Thu cho rằng việc tăng sự hiện diện của doanh nghiệp FDI trên thị trường chứng khoán có thể góp phần nâng cao uy tín, chất lượng hàng hóa, quy mô vốn hóa và thanh khoản của thị trường. Bên cạnh đó, sự tham gia của các doanh nghiệp này còn có thể hỗ trợ thu hút thêm nguồn vốn đầu tư trực tiếp và gián tiếp từ nước ngoài, qua đó phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế. Đây cũng là một trong những hướng đi được cơ quan quản lý quan tâm trong bối cảnh nhu cầu huy động vốn cho tăng trưởng ngày càng lớn.
Phó Chủ tịch UBCKNN kỳ vọng cộng đồng doanh nghiệp, trong đó có các doanh nghiệp FDI có mục tiêu gắn bó và mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh tại Việt Nam, sẽ chủ động hơn trong việc tiếp cận và sử dụng các công cụ huy động vốn trên thị trường chứng khoán. Theo ông, doanh nghiệp có thể nghiên cứu xây dựng chiến lược phát hành cổ phiếu, trái phiếu phù hợp với định hướng phát triển dài hạn và yêu cầu của pháp luật.
Về phía cơ quan quản lý, ông Thu cho biết UBCKNN sẽ tiếp tục triển khai các nhiệm vụ được giao, tăng cường đối thoại và đồng hành cùng doanh nghiệp cũng như các thành viên thị trường. Mục tiêu là tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động huy động vốn trên thị trường vốn và thị trường chứng khoán, đồng thời bảo đảm tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật.
