Tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, sáng 23/8, Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Dầu khí (sửa đổi) với 473/475 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành.
Quang cảnh phiên họp sáng 23/8. (Ảnh: Media Quốc hội)
Báo cáo tiếp thu, giải trình trước khi Quốc hội biểu quyết, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cho biết, Chính phủ đã có tờ trình và báo cáo trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc tiếp thu, giải trình ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội và ý kiến thẩm tra với 7 nhóm nội dung chính.
Thứ nhất, rà soát tính thống nhất, hợp hiến, hợp pháp và tương thích với điều ước quốc tế, đảm bảo quốc phòng, an ninh và nguồn lực thực hiện, đồng thời rà soát thủ tục hành chính, phân cấp, phân quyền và các yêu cầu về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, bình đẳng giới và chính sách dân tộc.
Thứ hai, hoạt động thu giữ, xử lý, vận chuyển, bơm ép và lưu giữ CO2. Ứng dụng kỹ thuật, dịch vụ cao, phát triển công trình năng lượng ngoài khơi gắn với triển khai hoạt động dầu khí.
Thứ ba, các quy định tăng cường phân cấp, phân quyền cho cơ quan quản lý nhà nước về dầu khí và giao quyền cho Tập đoàn Công nghiệp Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam).
Thứ tư, các ưu đãi trong hoạt động dầu khí và các chính sách khai thác tài nguyên đối với mỏ, cụm mỏ, lô dầu khí khai thác tận thu.
Thứ năm, các vấn đề liên quan đến hợp đồng dầu khí.
Thứ sáu, việc lập, thẩm định, phê duyệt kế hoạch đại cương phát triển mỏ dầu khí, kế hoạch khai thác sớm mỏ dầu khí và kế hoạch phát triển mỏ dầu khí.
Thứ bảy, việc xử lý các chi phí của Petrovietnam và điều khoản chuyển tiếp.
Trong đó, theo Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng, đại biểu Quốc hội rất quan tâm về nội dung phân quyền, giao quyền và vai trò của Petrovietnam.
“ Tinh thần xuyên suốt và nổi bật của dự thảo Luật là tăng cường phân quyền cho cơ quan quản lý Nhà nước về dầu khí và giao quyền cho Petrovietnam. Đơn giản hóa thủ tục nhằm khơi thông nguồn lực, đi đôi với tăng cường kiểm tra, giám sát, phù hợp với chủ trương của Đảng và thực tiễn triển khai hoạt động dầu khí tại Việt Nam ”, ông Lê Mạnh Hùng nói.
Bộ trưởng nêu rõ, một số thẩm quyền liên quan đến quốc phòng - an ninh, bất khả kháng vẫn do cơ quan có thẩm quyền phê duyệt để đảm bảo sự kiểm soát trực tiếp của Nhà nước. Đồng thời, dự thảo Luật được chỉnh lý theo hướng phân định rõ chức năng của Petrovietnam, tách bạch vai trò nhà thầu dầu khí, nhà đầu tư với các chức năng đặc thù do Nhà nước giao.
Về chính sách ưu đãi đầu tư trong hoạt động dầu khí, Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng nêu rõ, thực tế các dự án dầu khí ngày càng dịch chuyển ra vùng nước sâu, xa bờ, điều kiện địa chất phức tạp, vốn đầu tư lớn, thời gian thu hồi vốn dài, nhiều mỏ nhỏ, cận biên, nếu áp dụng cơ chế thông thường sẽ không đủ hiệu quả để nhà đầu tư triển khai.
Do đó, dự thảo Luật quy định bổ sung các chính sách ưu đãi nhằm khuyến khích phát triển mỏ nhỏ, cận biên, nước sâu, xa bờ; gia tăng hệ số thu hồi dầu; khai thác tận thu mỏ, cụm mỏ, lô dầu khí nhằm thu hút đầu tư, gia tăng sản lượng, khai thác dầu khí đóng góp cho ngân sách Nhà nước.
Về thu giữ và lưu giữ carbon (CCS), phát triển công trình năng lượng ngoài khơi, dịch vụ kỹ thuật dầu khí công nghệ cao gắn với hoạt động dầu khí, Chính phủ đã làm rõ phạm vi điều chỉnh, chỉ áp dụng đối với các hoạt động gắn trực tiếp với hoạt động dầu khí.
Dự thảo Luật cũng bổ sung quy định về tín chỉ carbon, trách nhiệm sau đóng mỏ và sử dụng chung hạ tầng, bảo đảm an toàn, không ảnh hưởng đến hoạt động dầu khí. Đồng thời, làm rõ tiêu chí và cơ chế khuyến khích phát triển dịch vụ công nghệ cao theo pháp luật chuyên ngành.
Với 12 chương, 62 điều, Luật Dầu khí (sửa đổi) tăng 1 chương và giảm 7 điều so với Luật Dầu khí hiện hành.
Về tổng thể, Luật Dầu khí (sửa đổi) tập trung vào 5 nhóm chính sách lớn: Đơn giản hóa thủ tục và tăng phân quyền; hoàn thiện quy định về hợp đồng, hoạt động dầu khí; chính sách ưu đãi đầu tư; phát triển chuỗi giá trị, dịch vụ kỹ thuật cao và năng lượng ngoài khơi; xây dựng khung pháp lý về giảm phát thải, thu giữ và lưu trữ carbon.
Luật Dầu khí (sửa đổi) có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027.
