Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM đã công khai báo cáo tiếp thu, giải trình ý kiến góp ý đối với Quy hoạch tổng thể TP.HCM thời kỳ 2025-2050 tầm nhìn 100 năm.
Theo báo cáo, TP.HCM đã nghiêm túc tiếp thu toàn diện các ý kiến chỉ đạo, phối hợp với các bộ, ngành thẩm định, phê duyệt Đề án Quy hoạch tổng thể Thành phố thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm theo thẩm quyền.
Thành phố cũng chủ động chuẩn bị các chương trình, kế hoạch triển khai, xác định trọng tâm, lộ trình, nguồn lực và trách nhiệm thực hiện cụ thể.
Một trong những nội dung trọng tâm được liên danh tư vấn giải trình là tính khoa học, khả thi trong việc tính toán nhu cầu vốn và phương án huy động nguồn lực cho các giai đoạn phát triển.
10 vùng phát triển của TP.HCM theo quy hoạch thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm. (Nguồn: VIUP)
Theo giải trình, liên danh tư vấn tính toán phương án tính toán, nhu cầu vốn đầu tư toàn xã hội của TP.HCM giai đoạn 2026-2030 dự kiến đạt khoảng 8-8,9 triệu tỷ đồng, tương đương 1,4-1,5 triệu tỷ đồng/năm.
Sau giai đoạn này, nhu cầu vốn tiếp tục tăng, lên khoảng 2,3-2,6 triệu tỷ đồng/năm từ 2031-2035 và 4,9-5,5 triệu tỷ đồng/năm trong giai đoạn 2036-2045.
Riêng giai đoạn 2026-2030, tỷ lệ vốn đầu tư trên GRDP được định hướng duy trì ở mức 35-40%.
Cơ cấu huy động vốn được định hướng dịch chuyển mạnh sang khu vực ngoài Nhà nước, giảm áp lực ngân sách. Theo định hướng, ngân sách nhà nước sẽ tập trung cho các công trình hạ tầng khung không có khả năng thu hồi vốn, hạ tầng chống ngập, đường sắt đô thị và giải phóng mặt bằng.
Đáng chú ý, riêng hạ tầng chống ngập cần khoảng 348.000 tỷ đồng để triển khai 157 dự án. Song song đó, thành phố định hướng cắt giảm tối thiểu 30% số dự án đầu tư công dàn trải, tập trung tháo gỡ dứt điểm các điểm nghẽn tồn đọng.
Cụ thể, tỷ trọng vốn nhà nước dự kiến từ 22% giai đoạn 2026-2030 giảm xuống khoảng 17% giai đoạn 2046-2050.
Quy hoạch thể hiện nhu cầu vốn đầu tư toàn xã hội của TP.HCM giai đoạn 2026-2030 dự kiến đạt khoảng 8-8,9 triệu tỷ đồng.
Vốn ngân sách dự kiến khoảng 140.000-230.000 tỷ đồng/năm, phù hợp với quy mô Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 của Thành phố. Dư nợ chính quyền địa phương được kiểm soát trong giới hạn 120% số thu ngân sách.
Giai đoạn này, vốn ngoài Nhà nước tăng từ 57% lên 65%, vốn FDI duy trì 18-21%.
Quy hoạch cũng đồng thời xác định lộ trình đa dạng hóa nguồn vốn, giảm dần sự phụ thuộc vào nguồn thu từ thuế, phí, với tỷ trọng dự kiến giảm từ khoảng 52-58% năm 2030 xuống 25-30% năm 2050.
Cùng với đó là tăng vai trò của trái phiếu chính quyền địa phương từ 25-30%, khai thác quỹ đất theo mô hình TOD đạt 15-20% và vốn doanh nghiệp Nhà nước chiếm 14-16%.
Phương thức đối tác công tư dự kiến chiếm khoảng 7-8% tổng vốn đầu tư toàn xã hội vào năm 2050. Riêng giai đoạn 2026-2030, Thành phố đã bố trí 89.408 tỷ đồng vốn nhà nước cho 39 dự án...
Cùng với huy động vốn, báo cáo cũng làm rõ 16 cơ chế đột phá để hiện thực hóa tầm nhìn đô thị toàn cầu, chia thành 3 nhóm chính.
Nhóm thứ nhất gồm 6 cơ chế thuộc thẩm quyền TP.HCM, dựa trên các Nghị quyết số 98, 188 và 260 của Quốc hội. Các cơ chế tập trung vào khai thác quỹ đất TOD, phát hành trái phiếu chính quyền địa phương, chuyển nhượng quyền khai thác tài sản hạ tầng và đổi mới phương thức đối tác công tư (PPP).
Nhóm thứ hai gồm 5 cơ chế, gắn với Trung tâm Tài chính quốc tế, trong đó có phát hành trái phiếu xanh, trái phiếu bằng đồng Việt Nam cho nhà đầu tư nước ngoài, trái phiếu kiều hối và thử nghiệm quỹ đầu tư hạ tầng.
TP.HCM sẽ đẩy mạnh huy động các nguồn vốn ngoài Nhà nước cho đầu tư phát triển, vốn ngân sách chỉ dành cho các công trình hạ tầng khung không có khả năng thu hồi vốn, hạ tầng chống ngập...
Nhóm thứ ba gồm 5 cơ chế từ Luật Phát triển đô thị, tập trung vào đấu giá quyền xây dựng tăng thêm, cho thuê đất dài hạn, chia sẻ doanh thu và thưởng hệ số sử dụng đất gắn với nhà ở xã hội.
Lộ trình triển khai được phân thành 4 giai đoạn, bắt đầu từ tạo lập nền tảng, tháo gỡ vướng mắc trong giai đoạn 2026-2030, tiếp đến vận hành đồng bộ hệ thống hạ tầng, thúc đẩy kinh tế tri thức và hoàn thiện cấu trúc siêu đô thị toàn cầu vào năm 2050.
Bên cạnh đó, đơn vị tư vấn cũng làm rõ định hình cấu trúc không gian TP.HCM sau hợp nhất theo hướng siêu đô thị đa cực, đa tâm và đa tầng.
Liên danh tư vấn cho rằng, mô hình này nhằm phát huy lợi thế bổ trợ giữa các khu vực, kết hợp thế mạnh tài chính, dịch vụ và đổi mới sáng tạo của TP.HCM; công nghiệp của Bình Dương; cảng biển, logistics và năng lượng của Bà Rịa - Vũng Tàu...
