Khác với nhiều quốc gia có thể cung cấp các khoản vay mua nhà với lãi suất cố định trong 10-30 năm, tại Việt Nam, phần lớn khoản vay chỉ được ưu đãi lãi suất trong thời gian ngắn (1-3 năm), sau đó chuyển sang cơ chế thả nổi và điều chỉnh định kỳ. Điều này khiến không ít người vay lo ngại về rủi ro chi phí tài chính trong dài hạn.
Tại Hội thảo “Khơi thông nguồn vốn cho thị trường bất động sản bền vững” hôm 22/7, bà Vũ Thị Thu Hà, Giám đốc Sản phẩm tín dụng, Khối Khách hàng cá nhân ABBank lý giải, vấn đề lớn nhất của ngân hàng là nguồn vốn để cho vay dài hạn không đủ, bắt buộc phải sử dụng cả phần huy động ngắn hạn để cho vay dài hạn.
Theo bà Hà, điều này dẫn tới lãi suất không thể cố định như người dân kỳ vọng là 5 năm hay 10 năm.
“Phía ngân hàng đang cố gắng để đưa ra các mốc thời gian cố định lãi suất là khoảng 24 tháng đến 36 tháng”, bà Hà chia sẻ và cho rằng, cần có giải pháp, sự hỗ trợ từ Chính phủ, Nhà nước để có hành lang pháp lý cho ngân hàng huy động được nguồn vốn dài hạn được lớn hơn.
Vấn đề tiếp theo, theo bà Hà, để khách hàng tự tin vay thì lãi suất nên cố định khoảng 5 năm. Đây là mốc phù hợp để khách hàng sẵn sàng đưa ra một quyết định về tài chính và ngân hàng có thể xem xét.
Bên cạnh đó, để giúp lãi suất hạ mặt bằng thì nguồn vốn là một vấn đề, và với ngân hàng còn là câu chuyện phát sinh sau vay.
Khi ngân hàng cần xử lý tài sản bảo đảm, trong trường hợp kịch bản xấu xảy ra, theo bà Hà, cần phải xử lý thì thời gian xử lý các tài sản là khá dài. Từ đó dẫn đến chi phí rủi ro cho khoản vay sẽ lớn và bản thân điều này là một cấu phần để tính trong lãi suất cho vay.
“Chỉ khi nào giải quyết được các yếu tố nói trên thì mặt bằng lãi suất mới hạ được”, bà Vũ Thị Thu Hà nói.
Các ngân hàng hiện cũng đang nỗ lực cắt giảm thủ tục vay vốn cho khách hàng cá nhân. Ảnh: Internet.
Hiện nay, để được vay vốn, ngân hàng yêu cầu bắt buộc khách hàng phải minh chứng thu nhập như có hợp đồng lao động, sao kê lương, hoặc đăng ký kinh doanh, hóa đơn, sổ sách.
Song thực tế, hiện nay có nhiều loại hình kinh doanh, đặc biệt là nhóm kinh doanh online rất khó chứng minh thu nhập bằng hồ sơ chứng từ đầy đủ. Vì vậy, ngân hàng đưa ra các cái phương pháp để đánh giá thu nhập của khách hàng linh hoạt hơn trong việc ghi nhận nguồn thu.
Bà Hà cho biết, ngân hàng khẳng định sẽ không nới lỏng, khách hàng phải đủ năng lực tài chính để vay, nhưng sẽ linh hoạt hơn để khách hàng có thể tiếp cận được dòng vốn của ngân hàng mà không phải lo ngại về việc bắt buộc phải có các chứng từ đầy đủ thì mới có thể vay được.
Bà ví dụ, khách hàng sử dụng sản phẩm dịch vụ của ngân hàng một thời gian thì có thể thông qua các dòng tiền qua tài khoản, các sản phẩm huy động mà ngân hàng cho khách hàng gửi tiền…Việc cắt giảm thủ tục sẽ khiến khách hàng hài lòng hơn khi vay vốn ở ngân hàng.
Với nhóm khách hàng là người trẻ, theo bà Hà, thường có thu nhập thấp, nhưng qua thời gian mức thu nhập sẽ có sự thay đổi và cải thiện hơn. Do đó, ngân hàng xem xét thời gian ân hạn, giúp khách hàng giảm áp lực.
Tiếp đó, xây dựng kỳ trả nợ hay số tiền trả nợ của khách hàng linh hoạt hơn theo dòng tiền thực tế. Giai đoạn đầu sẽ trả nợ ít hơn và phần gốc tăng dần lên theo dòng tiền mà khách hàng tạo ra.
“Đây là hai yếu tố mà tôi đang muốn đưa ra”, bà Hà cho biết.
Trước lo ngại của khách hàng về khoản vay “thả nổi” lãi suất, theo bà Hà, để khách hàng yên tâm hơn thì cách mà ngân hàng có thể triển khai là minh bạch, giải thích rõ ràng cơ chế lãi suất khi người dân tham gia khoản vay lãi suất.
“Chúng ta hoàn toàn có thể đưa ra cho khách hàng một công thức để khách hàng có thể chủ động để kiểm tra được, hình dung được và yên tâm tiếp cận”, bà Hà nhấn mạnh.
