Trong bản cáo bạch vừa nộp lên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC), SpaceX cho biết công ty dự kiến niêm yết trên sàn Nasdaq với mã chứng khoán SPCX. SpaceX đã bí mật nộp hồ sơ lên SEC từ tháng 4 và đang đặt mục tiêu bắt đầu chuỗi roadshow giới thiệu thương vụ tới nhà đầu tư vào ngày 8/6.
Được Elon Musk thành lập năm 2002 nhằm phát triển và vận hành các tên lửa tái sử dụng, SpaceX đã trở thành đối tác lớn nhất của NASA sau khi cơ quan này kết thúc chương trình tàu con thoi vào năm 2011.
Bên cạnh các hợp đồng hàng không vũ trụ và quốc phòng quy mô lớn, SpaceX hiện còn vận hành dịch vụ internet vệ tinh Starlink cùng mạng lưới khoảng 10.000 vệ tinh, đồng thời sở hữu công ty trí tuệ nhân tạo xAI. xAI trước đó đã mua lại X, mạng xã hội từng được biết đến với tên gọi Twitter.
Ảnh: AP
CNBC dẫn thông tin trong hồ sơ cho hay, SpaceX đang nhắm tới tổng quy mô thị trường tiềm năng lên tới 28.500 tỷ USD. Công ty của Elon Musk đồng thời khẳng định trong bản cáo bạch rằng việc xác định và tạo ra các cơ hội thị trường trị giá hàng nghìn tỷ USD là một phần trong mô hình kinh doanh của doanh nghiệp.
Phần lớn thị trường mục tiêu của SpaceX hiện nằm ngoài các lĩnh vực kinh doanh cốt lõi hiện nay của công ty. Trong đó, dịch vụ internet băng thông rộng Starlink được ước tính có quy mô thị trường khoảng 870 tỷ USD, mảng di động của Starlink là 740 tỷ USD, thị trường quảng cáo số mà nền tảng X có thể theo đuổi trị giá khoảng 600 tỷ USD, trong khi hạ tầng trí tuệ nhân tạo được định giá ở mức 2.400 tỷ USD.
Ngoài ra còn có thị trường ứng dụng doanh nghiệp với quy mô 22.700 tỷ USD, dựa trên ước tính của Digital Cooperation Organization.
“Chúng tôi tin rằng thế giới vẫn đang ở giai đoạn đầu của quá trình AI chuyển đổi hoạt động doanh nghiệp, với các ứng dụng doanh nghiệp tích hợp AI sẵn sàng tái định hình nền kinh tế số”, SpaceX cho biết.
Công ty cũng tiết lộ rằng, với sự hỗ trợ từ Tesla, họ đang phát triển một dịch vụ tác nhân AI mang tên Macrohard, được thiết kế để mô phỏng công việc số hóa và xây dựng một công ty phần mềm vận hành hoàn toàn bằng AI.
Hồ sơ với tham vọng đưa con người lên định cư ở Sao Hỏa
Bài viết trên Reuters đánh giá, trong bối cảnh SpaceX tăng tốc hướng tới thương vụ IPO có thể lớn nhất lịch sử, hồ sơ niêm yết của công ty mang đến sự kết hợp hiếm thấy giữa các dữ liệu tài chính cụ thể và tham vọng táo bạo về khám phá không gian.
Hồ sơ IPO của SpaceX đề cập đến các sứ mệnh lên Mặt Trăng và kế hoạch định cư trên Sao Hỏa. "Những sứ mệnh này gợi nhắc đến các chủ đề khoa học viễn tưởng quen thuộc trong những bộ phim như The Martian hay Interstellar, đồng thời đặt các tham vọng đó trong ngôn ngữ quen thuộc hơn của ngành công nghiệp không gian thương mại", bài báo nhận xét.
Công ty cho biết, việc khai thác các tiểu hành tinh, sản xuất ngoài không gian và tạo ra năng lượng trên Mặt Trăng cũng như Sao Hỏa có thể trở thành những cơ hội kinh doanh trong tương lai, dù các lĩnh vực này hiện vẫn còn rất xa mới đạt tính khả thi. Hồ sơ cũng có những cảnh báo mang tính tồn vong của loài người.
Tỷ phú công nghệ Elon Musk
“Chúng tôi không muốn loài người đi vào vết xe đổ của loài khủng long”, công ty viết khi lập luận cho nhu cầu phát triển du hành liên hành tinh.
"Tính chất “một phần báo cáo tài chính, một phần khoa học viễn tưởng” của bộ hồ sơ là một trong nhiều dấu hiệu cho thấy thương vụ IPO của SpaceX mang tính chưa từng có, xét về quy mô, tham vọng cũng như mô hình kinh doanh", bài báo trên Reuters nhận xét thêm.
Bài phân tích cũng nhấn mạnh, điều này cũng phù hợp với hình ảnh của Elon Musk. Nhà sáng lập kiêm CEO tỷ phú của công ty từ lâu nổi tiếng với phong cách khác thường, giúp ông sở hữu lượng người ủng hộ trung thành nhưng đôi khi cũng khiến giới đầu tư lo ngại.
“Dù yêu hay ghét ông ấy, Musk chắc chắn không hề nhàm chán. Khả năng xây dựng những câu chuyện kinh doanh nghe có vẻ phi thực tế lúc ban đầu nhưng sau đó lại trở thành tư duy phổ biến rõ ràng đã làm tăng sức hút của SpaceX”, ông Aswath Damodaran, giáo sư tài chính tại New York University's Stern School of Business, nhận định.
Các dự báo bị đánh giá là quá lạc quan có thể phản tác dụng, bởi nhiều nhà đầu tư thiên về thực tế thường quan tâm nhiều hơn đến các chi tiết hữu hình trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp thay vì những tầm nhìn quá lớn lao.
SpaceX cũng thừa nhận rủi ro này khi cảnh báo rằng nhiều sáng kiến của công ty phụ thuộc vào các công nghệ hiện còn ở giai đoạn sơ khai hoặc thậm chí chưa tồn tại và có thể sẽ không bao giờ đạt được tính thương mại.
Tuy nhiên, thành tích đã được chứng minh của Elon Musk tại Tesla đã khiến một số người từng hoài nghi chuyển sang tin tưởng, với câu nói “đừng bao giờ đặt cược chống lại Elon” trở nên phổ biến trên Phố Wall.
Do SpaceX gần như không có doanh nghiệp tương đồng trên thị trường chứng khoán để so sánh, nên các dự báo tăng trưởng có thể được xem là một phần cần thiết trong chiến lược thuyết phục nhà đầu tư hơn là một điểm yếu.
“Có rất ít lĩnh vực có thể khơi gợi trí tưởng tượng của công chúng mạnh mẽ như du hành vũ trụ, và tôi nghĩ các nhà đầu tư sẽ muốn sở hữu điều đó trong danh mục của mình. SpaceX sẽ tự định vị như một công ty của nhiều thế hệ, với tầm nhìn dài hạn để nhà đầu tư nắm giữ trong 20 hoặc hơn 30 năm”, Matt Kennedy, chiến lược gia cấp cao tại Renaissance Capital, cho biết.
Theo Reuters, đợt IPO dự kiến huy động kỷ lục 75 tỷ USD với mức định giá khoảng 1.750 tỷ USD, đưa SpaceX gia nhập nhóm rất ít các "công ty bom tấn" ưu tú trên thế giới và tạo ra tác động lan tỏa tới gần như mọi ngóc ngách của thị trường chứng khoán.
Nhà sản xuất tên lửa và vệ tinh này đã đẩy nhanh tiến độ IPO trong tháng này. Reuters dẫn các nguồn thạo tin cho hay, SpaceX hiện hướng tới niêm yết cổ phiếu trên sàn Nasdaq sớm nhất vào ngày 12/6.
