Trong bối cảnh kinh tế xanh và vật liệu bền vững ngày càng được quan tâm, dự án khởi nghiệp "S2M - Da từ vỏ xoài" do chị Nguyễn Thị Thanh Vân cùng các sinh viên tại Trường ĐH Trà Vinh đồng sáng lập đang mở ra hướng đi mới cho ngành vật liệu thân thiện môi trường.
Start-up "khát vốn"
Khó khăn lớn nhất mà nhóm đang đối mặt hiện nay là thiếu vốn đầu tư để xây dựng xưởng sản xuất và hoàn thiện dây chuyền công nghệ. Theo chia sẻ của chị Vân, dự án cần khoảng 7 tỉ đồng để vận hành xưởng, phục vụ việc trình diễn quy trình sản xuất cho đối tác và nhà đầu tư. "Nhóm chưa có dự định vay vốn ngân hàng mà sẽ hướng đến các tổ chức phi chính phủ, tổ chức quốc tế, nhà đầu tư mạo hiểm và các hợp tác xã sản xuất xoài để hợp tác phân chia phần trăm lợi nhuận" - chị thông tin.
Song song đó, chị Vân cũng kết nối với các nền tảng đầu tư số và mạng lưới nhà đầu tư cá nhân giàu kinh nghiệm trong và ngoài nước. Ngoài ra, nhóm cũng tổ chức các buổi thuyết trình gọi vốn trên môi trường số, làm video mô phỏng quy trình sản xuất và dữ liệu tài chính số nhằm tiếp cận được nhiều quỹ đầu tư quan tâm đến lĩnh vực kinh tế tuần hoàn và công nghệ xanh.
Trong khi đó, anh Nguyễn Hoàng Huy Lộc (SN 1990; ngụ xã Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long), cho rằng để mở rộng quy mô sản xuất và nâng tầm thương hiệu trà đinh lăng Trường Ái, việc tiếp cận nguồn vốn từ tài chính số là hướng đi rất cần thiết trong giai đoạn hiện nay. Các nền tảng gọi vốn cộng đồng, ví điện tử, ngân hàng số và các chương trình hỗ trợ khởi nghiệp trực tuyến sẽ giúp doanh nghiệp (DN) nhỏ như anh tiếp cận được nguồn vốn nhanh hơn, minh bạch hơn, giảm áp lực vay vốn truyền thống.
"Chúng tôi mong muốn được kết nối với các nhà đầu tư thông qua các nền tảng số để có thêm nguồn lực đầu tư máy móc hiện đại, mở rộng vùng nguyên liệu và nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm OCOP địa phương" - Lộc chia sẻ.
Anh cũng kỳ vọng các cơ quan chức năng và tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp sẽ tăng cường tư vấn, đào tạo về kỹ năng sử dụng tài chính số, giúp các cơ sở sản xuất nông nghiệp, nhất là ở nông thôn, tiếp cận hiệu quả các kênh vốn mới, từ đó phát triển bền vững, tạo thêm việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân địa phương.
Các đơn vị trưng bày sản phẩm tại Tuần lễ Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số năm 2025 tổ chức ở TP Cần Thơ
Dữ liệu là chìa khóa
Theo ông Đàm Thanh Hiệp, CEO và Founder của Công ty Tư vấn và Đầu tư New World Group Asset Management, hiện tại có khoảng 70% start-up Việt gặp khó khăn về tiếp cận nguồn vốn truyền thống vì phải có tài sản thế chấp. Các DN khởi nghiệp khi gọi vốn thường thiếu lịch sử tín dụng và phụ thuộc vốn cá nhân. Khi gọi vốn, DN phải chứng minh doanh thu hằng tháng, hằng quý, hằng năm, các khoản chi, lợi nhuận trung bình, mức độ tăng trưởng... Thông thường, start-up khi khởi nghiệp hay tập trung vào chuyên môn, nhưng để thành công thì quản trị tài chính mới là chìa khóa quan trọng.
Bà Jlo Trần, đồng sáng lập và Giám đốc điều hành VBI Academy, cho rằng các start-up ngày càng hoạt động trong môi trường số hóa, tạo ra lượng dữ liệu khổng lồ từ hoạt động kinh doanh, người dùng và chuỗi giá trị. Đây chính là "nguồn nguyên liệu" quý giá để xây dựng các mô hình tài chính số thông minh, giúp đánh giá chính xác hơn năng lực DN và cung cấp nguồn vốn phù hợp. Tuy nhiên, vẫn tồn tại khoảng cách lớn giữa tiềm năng và khả năng khai thác các tài sản số này. Hạ tầng pháp lý cho các mô hình tài chính số mới như cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), chuẩn chia sẻ dữ liệu và quy định liên quan đến tài sản số vẫn cần được hoàn thiện để tạo môi trường minh bạch và an toàn.
Các chuyên gia khuyến nghị start-up cần nhìn nhận dữ liệu như một tài sản chiến lược. Việc chủ động thu thập, chuẩn hóa và quản trị dữ liệu ngay từ đầu không chỉ tối ưu hoạt động nội bộ, mà còn là tiền đề để tiếp cận các nguồn vốn thông minh. Ngoài ra, DN cần đầu tư xây dựng nền tảng quản trị số, hiểu về tài sản số, nắm bắt phương thức phân bổ vốn dựa trên AI, chủ động quản trị rủi ro và tuân thủ pháp lý. Quan trọng hơn, việc đào tạo nâng cao năng lực số cho đội ngũ lãnh đạo và chuyên gia là yếu tố không thể thiếu.
Nhà trường đi cùng doanh nghiệp
PGS-TS Phan Anh Tú, Phó Hiệu trưởng Trường Kinh tế (ĐH Cần Thơ), cho biết Chính phủ đã ban hành Chiến lược quốc gia về kinh tế số và xã hội số, đặt mục tiêu lớn là nền kinh tế số chiếm 30% GDP vào năm 2030. Để phát triển tài chính số, việc xây dựng hệ sinh thái số là một tiền đề quan trọng. Tuy nhiên, khoảng trống về nhân lực số là bài toán cần sớm có lời giải. Do đó, trách nhiệm của nhà trường và DN là cùng đồng hành để đào tạo nguồn nhân lực số nhất là nhân lực trong lĩnh vực tài chính số.
