Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn nói gì về tình hình lãi suất thời gian tới?

Theo Thống đốc, một đặc điểm quan trọng chi phối công tác điều hành của NHNN là hệ thống ngân hàng Việt Nam vẫn đóng vai trò là kênh cung ứng vốn chủ yếu của nền kinh tế. Điều này đặt ra thách thức cho việc thực hiện nhiệm vụ của NHNN: vừa điều hành chính sách tiền tệ hướng tới mục tiêu kiểm soát lạm phát, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô theo luật định, vừa triển khai các chương trình, giải pháp đáp ứng nhu cầu vốn để hỗ trợ thúc đẩy tăng trưởng, phát triển kinh tế - xã hội, nhất là các lĩnh vực ưu tiên trong từng thời kỳ, các chương trình mục tiêu quốc gia, góp phần đảm bảo an sinh xã hội.

Dù đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức chưa từng có tiền lệ, NHNN vẫn luôn kiên định mục tiêu “ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm an toàn hệ thống ngân hàng”, xác định rõ mục tiêu tại các chỉ thị hàng năm của Thống đốc NHNN. Mặc dù kiên định mục tiêu nhưng không có nghĩa là bất biến, máy móc mà là duy trì định hướng lớn, làm điểm tựa để củng cố niềm tin thị trường. Điều này đóng vai trò quan trọng, tiên quyết để định hướng kỳ vọng về một môi trường vĩ mô, tiền tệ ổn định, tạo cơ sở để doanh nghiệp, người dân yên tâm sản xuất, kinh doanh và đầu tư. Song song với đó, NHNN luôn thể hiện sự linh hoạt trong điều hành chính sách tiền tệ (CSTT), bám sát diễn biến kinh tế vĩ mô, tiền tệ trong nước và quốc tế, chủ động phân tích, dự báo, cân nhắc xây dựng kịch bản, phương án điều hành linh hoạt, đồng bộ các công cụ và giải pháp CSTT, đúng thời điểm và với liều lượng hợp lý, phối hợp chặt chẽ với các chính sách kinh tế vĩ mô khác, phản ứng nhanh nhạy, phù hợp với diễn biến kinh tế thế giới và trong nước.

Năm 2026 là năm đầu tiên triển khai các mục tiêu phát triển theo Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIV, với yêu cầu tăng trưởng kinh tế hai con số không chỉ là bình quân cả nhiệm kỳ mà phải đạt được theo từng năm, do đó về trách nhiệm của ngành Ngân hàng phải tiếp tục phát huy vai trò góp phần quan trọng ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tối đa cho hoạt động sản xuất - kinh doanh.

Trong thời gian tới, NHNN sẽ tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa và các chính sách vĩ mô khác, kiên định mục tiêu kiểm soát lạm phát bình quân khoảng 4,5% trong năm 2026, qua đó góp phần giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững.

Cụ thể, NHNN điều hành linh hoạt các công cụ chính sách tiền tệ, đặc biệt là nghiệp vụ thị trường mở nhằm kịp thời hỗ trợ thanh khoản cho các TCTD; điều hành lãi suất phù hợp với diễn biến thị trường, kinh tế vĩ mô, lạm phát và mục tiêu điều hành; đồng thời yêu cầu các TCTD thực hiện nghiêm việc công khai lãi suất cho vay. Cùng với đó, NHNN theo dõi sát diễn biến thị trường quốc tế và trong nước để điều hành tỷ giá linh hoạt, phù hợp với điều kiện thị trường, phối hợp đồng bộ với các công cụ chính sách tiền tệ, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Về tín dụng, sau thời kỳ tăng trưởng tín dụng cao những năm vừa qua để đáp ứng nhu cầu vốn cho tăng trưởng kinh tế, đến nay quy mô tín dụng đã ở mức 145% GDP. Với khả năng huy động tiền gửi của hệ thống ngân hàng, NHNN sẽ thực hiện các giải pháp điều hành phù hợp diễn biến kinh tế vĩ mô và thị trường tiền tệ; chỉ đạo các TCTD tăng trưởng tín dụng an toàn, hiệu quả, hướng vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên và các động lực tăng trưởng kinh tế theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các dự án, công trình trọng điểm, khả thi; đồng thời kiểm soát chặt chẽ tín dụng đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro.

Song song với định hướng này, NHNN tăng cường cải cách thủ tục, đẩy mạnh chuyển đổi số trong cấp tín dụng và các giải pháp khả thi để giảm lãi suất cho vay, tạo điều kiện cho người dân, doanh nghiệp vay vốn với chi phí phù hợp; đẩy mạnh các giải pháp thúc đẩy chuyển đổi số, hoàn thiện cơ sở dữ liệu chuyên ngành, cải cách hành chính và dịch vụ công trực tuyến, phát triển thanh toán không dùng tiền mặt và bảo đảm an ninh, an toàn trong hoạt động ngân hàng. Đồng thời, NHNN chỉ đạo các TCTD nâng cao chất lượng hoạt động trên cơ sở tuân thủ nghiêm các quy định pháp luật, bảo đảm hoạt động an toàn, hiệu quả, quyết liệt xử lý nợ xấu, hạn chế tối đa nợ xấu phát sinh.

Trong giai đoạn 2026 - 2030, các giải pháp trên sẽ được triển khai một cách đồng bộ nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống ngân hàng, cung ứng vốn cho nền kinh tế, đồng thời bảo đảm an toàn và lành mạnh của hệ thống. Công tác theo dõi, đánh giá được thực hiện chặt chẽ thông qua cơ chế báo cáo định kỳ theo quý và hằng năm, gắn với việc chủ động đề xuất các giải pháp điều hành phù hợp với diễn biến thực tế. Bên cạnh đó, NHNN sẽ tăng cường vai trò chỉ đạo, điều hành, kịp thời tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện, qua đó bảo đảm hoàn thành các mục tiêu đề ra, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số trong giai đoạn tới.

Thời gian gần đây, bối cảnh kinh tế quốc tế tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường, đặc biệt là căng thẳng địa chính trị và áp lực lạm phát gia tăng đã tác động trực tiếp đến điều hành chính sách tiền tệ trong nước. Trong khi đó, nhu cầu vốn của nền kinh tế ở mức cao để phục vụ mục tiêu tăng trưởng, tạo áp lực không nhỏ đối với mặt bằng lãi suất.

Thực tế, mặt bằng lãi suất huy động và cho vay có xu hướng tăng trong thời gian qua, nhất là khi việc tăng lãi suất huy động chủ yếu nhằm thu hút vốn lẫn nhau giữa các TCTD, dẫn đến lãi suất cho vay tăng cao, ảnh hưởng đến khách hàng vay, đến hoạt động sản xuất - kinh doanh. Trước tình hình này, NHNN đã kịp thời thiết lập kỷ luật thị trường, ổn định mặt bằng lãi suất, đảm bảo hài hòa lợi ích người gửi tiền và hỗ trợ doanh nghiệp và người dân tiếp cận vốn với chi phí hợp lý hơn.

Tuy nhiên, với các yếu tố vĩ mô cũng như diễn biến quốc tế bất định, lãi suất vẫn chịu sức ép tăng, đòi hỏi trong thời gian tới, NHNN phải tiếp tục theo dõi sát diễn biến thị trường, điều hành lãi suất linh hoạt phù hợp với điều kiện kinh tế vĩ mô và mục tiêu chính sách tiền tệ, bảo đảm cân đối hài hòa giữa tăng trưởng tín dụng và huy động vốn. Đồng thời, NHNN sẽ chỉ đạo các TCTD có các giải pháp tối ưu hóa chi phí, hiệu quả hoạt động để phục vụ người dân, doanh nghiệp tốt hơn; tăng cường công tác quản lý, giám sát và đồng hành cùng các TCTD trong quá trình triển khai, nhằm vừa hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, vừa bảo đảm an toàn hệ thống ngân hàng.