Ảnh minh họa
Trung Quốc tiếp tục giữ vị trí quốc gia sản xuất bí ngô, bí xanh và các loại bầu lớn nhất thế giới khi thu hoạch hơn 7,37 triệu tấn trong năm 2023, tương đương khoảng 31,2% tổng sản lượng toàn cầu. Với quy mô sản xuất trải rộng trên nhiều địa phương cùng hệ thống chế biến ngày càng phát triển, nước này đang từng bước mở rộng chuỗi giá trị, đặc biệt tại các trung tâm sản xuất như tỉnh Quý Châu.
Theo dữ liệu của FAO được nền tảng thương mại nông sản Tridge tổng hợp, sản lượng bí ngô, bí xanh và các loại bầu của Trung Quốc năm 2023 đạt 7.374.060,7 tấn. Quy đổi theo khối lượng, nước này sản xuất khoảng 7,37 tỷ kg mỗi năm, tương đương trung bình hơn 20.000 tấn mỗi ngày.
Sản lượng này chiếm gần một phần ba nguồn cung toàn cầu, giúp Trung Quốc duy trì vị trí dẫn đầu thế giới trong nhiều năm liên tiếp. Trước đó, năm 2019, quốc gia này cũng ghi nhận sản lượng hơn 7,43 triệu tấn, cho thấy quy mô sản xuất ổn định ở mức rất cao thay vì chỉ tăng mạnh trong một vụ mùa riêng lẻ.
Khác với nhiều quốc gia nổi tiếng nhờ các vùng chuyên canh quy mô lớn, lợi thế của Trung Quốc đến từ mạng lưới hàng nghìn nông hộ, hợp tác xã và doanh nghiệp phân bố tại nhiều tỉnh thành. Hệ thống này tạo nên một chuỗi cung ứng rộng khắp, kết hợp giữa sản xuất, thu mua và chế biến.
Một nghiên cứu công bố năm 2025 trên Australian Crop Science Journal cũng cho biết Trung Quốc chiếm hơn 30% sản lượng bí ngô toàn cầu. Các giống được trồng phổ biến gồm Cucurbita moschata, Cucurbita maxima và Cucurbita pepo, phục vụ cả thị trường tiêu thụ tươi, chế biến và sản xuất giống.
Theo nghiên cứu, lợi thế của Trung Quốc còn đến từ khả năng canh tác trên nhiều vùng sinh thái khác nhau, từ khí hậu ôn đới đến nhiệt đới. Quy mô sản xuất lớn, nhu cầu tiêu thụ nội địa cao và năng lực chế biến đã tạo nền tảng cho chuỗi giá trị của ngành hàng này.
Ngoài tiêu thụ quả tươi, ngành bí ngô của Trung Quốc còn khai thác hạt, sản phẩm sấy khô và nhiều loại thực phẩm chế biến khác, góp phần nâng cao giá trị kinh tế và giảm phụ thuộc vào thị trường nông sản tươi.
Một trong những địa phương tiêu biểu cho xu hướng mở rộng chuỗi giá trị là tỉnh Quý Châu, ở tây nam Trung Quốc.
Theo Tân Hoa Xã, đến năm 2025, diện tích trồng bí ngô theo hợp đồng tại tỉnh này dự kiến vượt 13.000 ha, với sản lượng khoảng 500.000 tấn.
Riêng huyện Zhijin được xem là "quê hương của bí ngô", đạt sản lượng hơn 100.000 tấn mỗi năm với sự tham gia của trên 30.000 nông dân. Điều này cho thấy quy mô sản xuất được hình thành từ mạng lưới đông đảo các hộ trồng trọt thay vì chỉ dựa vào các trang trại quy mô lớn.
Song song với mở rộng vùng nguyên liệu, Quý Châu cũng phát triển mạnh lĩnh vực chế biến. Một doanh nghiệp địa phương hiện có công suất khoảng 7.500 tấn bí ngô thái lát và dạng hạt mỗi năm, cùng 3.000 tấn rau củ sấy khô.
Theo Tân Hoa Xã, giá trị xuất khẩu của doanh nghiệp này đạt 23,16 triệu nhân dân tệ trong năm 2024, tăng 345% so với năm trước.
