Ngày 16/10, Công ty cổ phần Vận tải và Xếp dỡ Hải An (HoSE: HAH) công bố nghị quyết HĐQT phê duyệt kế hoạch đóng mới hai tàu container loại 1.900 TEU, với tổng mức đầu tư không quá 70 triệu USD.
Theo nghị quyết, giá trị đóng tàu được xác định tại thư ý định (LOI) ký ngày 18/8/2026 với Guangzhou Wenchong Shipyard và China Shipbuilding Trading của Trung Quốc là 66,96 triệu USD, tương đương 33,48 triệu USD mỗi chiếc. Phần vốn còn lại dành cho trang thiết bị ban đầu, nhân sự dự án và các chi phí liên quan.
Hai tàu mang số hiệu H2692 và H2693, dự kiến được bàn giao chậm nhất vào ngày 31/10/2029 và 30/11/2029. HĐQT đã ủy quyền cho Chủ tịch Vũ Thanh Hải và Tổng giám đốc Nguyễn Ngọc Tuấn triển khai các thủ tục đàm phán, ký kết hợp đồng chính thức.
Hải An hiện là doanh nghiệp Việt Nam sở hữu đội tàu container lớn nhất cả nước, xét cả số lượng tàu và tổng sức chở. Theo hệ thống quản lý đội tàu của họ, Hải An có 20 tàu container, tổng sức chở 33.077 TEU, chiếm gần 70% tổng sức chở đội tàu container Việt Nam, khoảng 30% thị phần vận tải container nội địa - theo báo cáo xếp hạng tín nhiệm của VIS Rating tháng 7/2026.
Hải An cũng nằm trong Top 100 hãng vận tải container thế giới theo hệ thống xếp hạng Alphaliner.
Giá đóng tàu cao hơn 23% so với năm 2022
Mức giá 33,48 triệu USD mỗi tàu cao hơn đáng kể so với những đơn hàng trước đây của Hải An. Ví dụ, năm 2022, doanh nghiệp ký hợp đồng với Huanghai Shipbuilding đóng tàu container Haian Opus, sức chở 1.781 TEU, với giá 27,2 triệu USD. Con tàu được bàn giao vào năm 2024.
Như vậy, giá đóng mỗi tàu trong kế hoạch mới cao hơn khoảng 6,28 triệu USD, tương đương 23,1%, trong khi sức chở thiết kế chỉ lớn hơn khoảng 8,3%. Tính theo chi phí trên mỗi TEU sức chở, mức giá mới cao hơn gần 14%.
Theo thiết kế dự kiến, mỗi tàu mới dài tối đa 172 m, rộng 27,5 m, có sức chở 1.928 TEU. Trong đó, tàu có khả năng tiếp nhận tối đa 280 TEU container lạnh, được trang bị 313 giắc cắm điện chuyên dụng. Tốc độ khai thác dự kiến khoảng 18,5 hải lý/giờ, tầm hoạt động khoảng 11.000 hải lý.
Liên tiếp đặt đóng tàu mới, hướng tới đội tàu khoảng 30 chiếc
Kế hoạch đầu tư mới tiếp tục nối dài chương trình mở rộng đội tàu của Hải An trong những năm gần đây. Trước đó, doanh nghiệp đã ký hợp đồng đóng mới bốn tàu container 3.000 TEU trong năm 2025, với chiếc đầu tiên dự kiến được bàn giao vào tháng 12/2027.
Ngoài ra, liên doanh Hải An Green Shipping Lines giữa Hải An và Công ty cổ phần Container Việt Nam (Viconship, mã chứng khoán VSC) đã ký hợp đồng đóng mới hai tàu container 7.100 TEU, dự kiến nhận bàn giao vào tháng 6 và tháng 9/2028. Hải An nắm 40% vốn tại liên doanh này, còn Viconship sở hữu 60%.
Như vậy, tính cả hai tàu 1.900 TEU vừa được phê duyệt kế hoạch đầu tư, Hải An và liên doanh có chương trình bổ sung tổng cộng 8 tàu container, với sức chở thiết kế khoảng 30.000 TEU.
Con số trên chưa bao gồm kế hoạch tìm kiếm cơ hội đầu tư thêm hai tàu 7.100 TEU và mua 1–2 tàu đã qua sử dụng có sức chở 1.100–3.500 TEU được đề cập trong báo cáo thường niên 2025.
Tại đại hội cổ đông thường niên tháng 6/2026, Chủ tịch Vũ Thanh Hải cho biết doanh nghiệp kỳ vọng đội tàu đạt khoảng 30 chiếc sau khi tiếp nhận các tàu đóng mới. Ông cũng cho biết Hải An thường thực hiện đầu tư nhiều hơn kế hoạch trình cổ đông.
Nghịch lý thị trường: Dư cung toàn cầu nhưng tàu nhỏ vẫn khan hiếm
Quyết định đầu tư của Hải An diễn ra trong bối cảnh ngành vận tải container thế giới đang chứng kiến sự mất cân đối đáng chú ý giữa các phân khúc tàu.
Theo số liệu được hãng vận tải biển Euroseas công bố tháng 8/2026, tổng sức chở tàu container đang được đặt đóng trên toàn cầu tương đương 39,8% đội tàu hiện hữu, mức cao nhất trong hơn 15 năm. Lượng tàu mới dự kiến bàn giao lớn làm gia tăng nguy cơ dư cung trong những năm tới.
Tuy nhiên, ở phân khúc tàu feeder có sức chở 1.000–3.000 TEU, tình hình lại khác biệt. Quy mô đơn hàng đóng mới chỉ tương đương 17,6% đội tàu hiện hữu, chưa bằng một nửa tỷ lệ chung của toàn ngành.
Đáng chú ý, khoảng 24% số tàu trong phân khúc này đã hoạt động 15–19 năm, trong khi 30% có tuổi đời trên 20 năm. Như vậy, hơn một nửa đội tàu feeder toàn cầu đã bước vào giai đoạn cần tính toán thay thế, đặc biệt khi các quy định môi trường ngày càng khắt khe.
Sự chênh lệch giữa lượng tàu đóng mới và đội tàu già hóa khiến nguồn cung tàu nhỏ có nguy cơ bị thu hẹp, ngay cả khi tổng công suất vận tải container toàn cầu tiếp tục tăng.
Diễn biến giá thuê tàu cũng phản ánh tình trạng nguồn cung hạn chế. Theo Hiệp hội Môi giới tàu biển Hamburg và Bremen, ngày 15/10/2026, giá thuê định hạn sáu tháng đối với tàu container 1.800 TEU đạt khoảng 38.510 USD/ngày, còn tàu 2.500 TEU đạt khoảng 38.665 USD/ngày.
Tàu cũ có giá gần bằng tàu mới, thậm chí đắt hơn ở một số phân khúc
Sự khan hiếm tàu sẵn sàng khai thác còn tạo ra hiện tượng đáng chú ý trên thị trường mua bán tàu đã qua sử dụng.
Theo Euroseas, tháng 8/2026, một tàu container 2.500 TEU đã qua 10 năm sử dụng được định giá khoảng 41 triệu USD, trong khi giá đóng mới tàu cùng cỡ khoảng 45,5 triệu USD. Như vậy, tàu đã khai thác một thập kỷ vẫn có giá tương đương 90% tàu mới.
Ở một số phân khúc vận tải biển khác, giá tàu cũ thậm chí vượt giá đóng mới. Theo Korea Ocean Business Corporation, đầu tháng 10/2026, tàu chở dầu thô siêu lớn (VLCC) đã qua 10 năm sử dụng có giá khoảng 152,23 triệu USD, cao hơn 17,6% so với giá đóng mới 129,46 triệu USD.
