Những chiêu trò lừa đảo núp bóng bán hàng đa cấp đang len lỏi về nông thôn, nhắm vào người cao tuổi, khiến nhiều bà con nông dân mất tiền, tài sản. Vấn đề này được ông Lưu Văn Dũng, Nông dân Việt Nam xuất sắc tỉnh Hưng Yên, nêu tại diễn đàn “Lắng nghe nông dân nói” lần thứ I năm 2026, do Trung ương Hội Nông dân Việt Nam phối hợp với Bộ Công an tổ chức chiều 16/10.
Từ thực tế này, ông Lưu Văn Dũng đề nghị Bộ Công an tăng cường tuyên truyền, đồng thời có giải pháp giúp người dân nhận diện, phòng tránh các thủ đoạn lừa đảo.
Giải đáp ý kiến của ông Dũng, Đại tá Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng (A05), Bộ Công an nhìn nhận tình trạng lừa đảo bán hàng đa cấp, lừa đảo qua mạng và tín dụng đen đang diễn biến rất phức tạp, có nguy cơ quay về các vùng nông thôn, nơi người dân ít có điều kiện tiếp cận thông tin phòng ngừa, khiến nhiều bà con sập bẫy và vướng vào hệ lụy tội phạm.
Tình hình tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản trực tuyến tiếp tục diễn biến phức tạp, gây thiệt hại và bức xúc lớn.
Đại tá Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng Cục A05, trả lời tại diễn đàn.
Theo thống kê của Bộ Công an, trong năm 2025, toàn quốc diễn ra 4.200 vụ việc lừa đảo trực tuyến gây thiệt hại khoảng 8.000 tỷ đồng. Chỉ tính riêng 9 tháng đầu năm 2026 đã xảy ra 1.800 vụ việc.
Trong lĩnh vực viễn thông và internet, Bộ Công an phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành Thông tư số 08 hướng dẫn xác thực thuê bao di động mặt đất, bắt buộc xác thực sinh trắc học ảnh khuôn mặt đối với tất cả thuê bao đăng ký mới hoặc thiết bị.
Qua đó đã đối soát và làm sạch thông tin của 135 triệu thuê bao. Việc xác thực này vừa giúp truy tìm tội phạm thuận lợi hơn. Đến nay, lực lượng chức năng đã xử lý 17 triệu thuê bao, chặn 6 triệu thuê bao di động, chặn hơn 193.000 thuê bao nghi ngờ phát tán cuộc gọi rác và ngăn chặn hơn 55 triệu cuộc gọi quốc tế giả mạo lừa đảo, đồng thời phát hiện 1.718 cuộc tấn công lừa đảo trực tuyến.
Trong lĩnh vực ngân hàng, sự phối hợp giữa Bộ Công an và Ngân hàng Nhà nước đã tạo ra màng lọc rất quan trọng để giảm thiểu việc các đối tượng lợi dụng kênh thanh toán phạm tội.
Đến nay, toàn hệ thống đã đối chiếu sinh trắc học thành công 172,4 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân và 2,87 triệu hồ sơ tổ chức thông qua căn cước công dân gắn chip hoặc ứng dụng VNeID. Đồng thời thông qua tổ công tác liên ngành, lực lượng công an đã triển khai hệ thống truy vết và ngăn chặn khẩn cấp dòng tiền liên quan đến lừa đảo trực tuyến, bởi xét đến cùng lừa đảo cũng chỉ để lấy tiền và việc ngăn chặn dòng tiền bất hợp pháp là yếu tố then chốt.
Cùng với đó, ứng dụng VNeID cũng đã được tích hợp tính năng tiếp nhận tin báo về an ninh trật tự và tố giác tội phạm để người dân thuận tiện sử dụng. Về công tác đấu tranh, Bộ Công an đã triển khai nhiều đợt cao điểm tấn công trấn áp, triệt phá hàng trăm chuyên án và khởi tố hàng nghìn vụ việc liên quan đến tội phạm công nghệ cao, tín dụng đen và đa cấp trái phép.
Đồng thời, công tác hợp tác quốc tế thường xuyên được duy trì qua các cơ chế song phương và đa phương; đặc biệt dấu ấn là Việt Nam đã tổ chức thành công lễ mở ký Công ước Hà Nội về phòng chống tội phạm mạng năm 2025. Công ước mở này đã tạo khuôn khổ pháp lý quan trọng để lực lượng công an phối hợp với các nước bạn tấn công các sào huyệt tội phạm mạng ở nước ngoài, qua đó hạn chế rất nhiều tình hình tội phạm xảy ra trong nước.
Đặc biệt, công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức cho người dân ở khu vực nông thôn được Bộ Công an đẩy mạnh thông qua nhiều giải pháp.
Bộ Công an đã biên tập các bộ tài liệu ngắn gọn, phối hợp gửi hàng trăm triệu tin nhắn cảnh báo qua điện thoại.
Nhờ những nỗ lực đồng bộ đó, tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng đã giảm khoảng 30% so với năm 2024.
Đại tá Nguyễn Hồng Quân nhấn mạnh không có gì quan trọng bằng nhận thức của người dân, bởi khi có nhận thức tốt thì tội phạm sẽ bị giảm thiểu. Lãnh đạo Cục A05 bày tỏ mong muốn Hội Nông dân Việt Nam sẽ tiếp tục đồng hành cùng Bộ Công an trong các hoạt động tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho bà con nông dân.
Thời gian tới, Bộ Công an sẵn sàng phối hợp chặt chẽ với Trung ương Hội Nông dân Việt Nam tổ chức các lớp tập huấn, tuyên truyền lưu động trực tiếp xuống tận địa bàn thôn, bản, giúp bà con nắm chắc kỹ năng nhận diện và tự bảo vệ tài sản của gia đình trước các thủ đoạn lừa đảo tinh vi.
