Ngày 14-5, Báo Báo Tuổi Trẻ phối hợp cùng Tổng Công ty Điện lực TPHCM (EVNHCMC) tổ chức talkshow "Gỡ vướng để điện mặt trời phát triển". Tại đây, các ý kiến đều cho rằng điện mặt trời mái nhà đang mở ra dư địa phát triển rất lớn, không chỉ giúp giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia mà còn mang lại lợi ích kinh tế thiết thực cho người dân.
Tiền điện bao nhiêu mỗi tháng thì hộ gia đình nên lắp điện mặt trời mái nhà?ĐỌC NGAYTS Nguyễn Phúc Khải, giảng viên Trường Đại học Bách khoa - Đại học Quốc gia TP HCM, nhận định hiệu quả của điện mặt trời mái nhà ngày càng rõ nét, trước hết ở khả năng giảm đáng kể chi phí tiền điện hằng tháng cho các hộ gia đình.
Theo ông Khải, với những hộ có sản lượng điện dư thừa so với nhu cầu sử dụng, việc bán điện trở lại cho hệ thống điện lưới còn tạo thêm nguồn thu nhập ổn định.
Ông cho rằng các chủ trương gần đây của Chính phủ, đặc biệt là Chỉ thị số 10 về tăng cường tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà, đang tạo động lực tích cực để người dân mạnh dạn đầu tư.
Dù chi phí lắp đặt hiện nay đã giảm đáng kể so với trước đây, TS Nguyễn Phúc Khải cho rằng số lượng hệ thống điện mặt trời mái nhà vẫn chưa tương xứng với tiềm năng thực tế.
Quang cảnh hội thảo
Đồng quan điểm, ông Trần Quốc Tâm, phó chủ tịch Hiệp hội Năng lượng tái tạo TPHCM, nhận xét Việt Nam vẫn đang lãng phí nguồn năng lượng mặt trời dồi dào. Theo ông, mục tiêu phát triển hàng triệu mái nhà điện mặt trời trong những năm tới là cơ hội lớn nhưng cũng đi kèm không ít thách thức.
Một trong những điểm nghẽn hiện nay là chi phí đầu tư hệ thống lưu trữ điện còn cao, khiến nhiều hộ dân e ngại. Ông Tâm đề xuất cần có thêm các cơ chế hỗ trợ tài chính để người dân đầu tư pin lưu trữ, từ đó phát huy hiệu quả mô hình điện mặt trời tự sản, tự tiêu.
"Nếu đến năm 2030 có khoảng 14 triệu mái nhà lắp điện mặt trời, đó sẽ là 14 triệu 'nhà máy điện ảo' thông minh. Để đạt được mục tiêu này cần cơ chế tài chính phù hợp, chính sách đặc thù và truyền thông mạnh mẽ hơn" - ông Trần Quốc Tâm nói.
Ông Bùi Trung Kiên, Phó Tổng giám đốc Tổng Công ty Điện lực TPHCM
Ông Bùi Trung Kiên, Phó Tổng giám đốc EVNHCMC, cho biết TPHCM hiện có khoảng 3 triệu căn nhà. Nếu mỗi năm có khoảng 10% số hộ lắp đặt điện mặt trời mái nhà thì quy mô phát triển sẽ rất lớn.
Tuy nhiên, từ đầu năm 2026 đến nay, toàn thành phố mới ghi nhận hơn 2.400 khách hàng đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà, cho thấy dư địa tăng trưởng vẫn còn rộng mở.
Theo ông Kiên, để thúc đẩy phát triển nhanh hơn cần có sự vào cuộc đồng bộ của các địa phương cũng như chính sách hỗ trợ tài chính phù hợp cho người dân.
Ông Kim Dong Hyeong, Giám đốc Tài chính Shinhan Finance, nhận định điện mặt trời mang ý nghĩa lớn hơn đó là một bước đi cụ thể trong hành trình chuyển dịch sang năng lượng xanh, đồng thời giúp các hộ gia đình giảm đáng kể chi phí điện mỗi tháng.
Tuy nhiên, không ít gia đình vẫn còn e ngại vì chi phí lắp đặt ban đầu khá cao, khiến việc tiếp cận giải pháp này trở nên khó khăn hơn. Từ tháng 6-2025, Shinhan Finance đã phát triển sản phẩm tài chính dành riêng cho điện mặt trời, với mong muốn góp phần gỡ bỏ rào cản về chi phí ban đầu.
Hiện nay, Shinhan Finance vẫn đang hỗ trợ các hộ gia đình lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà thông qua các gói trả góp linh hoạt, với thời hạn lên đến 48 tháng và lãi suất chỉ từ 0.59%/tháng. "Thay vì phải chi trả một khoản lớn ngay từ đầu, khách hàng có thể phân bổ chi phí thành các khoản thanh toán hàng tháng phù hợp hơn với thu nhập của gia đình" - ông nói.
Liên quan đến băn khoăn về thủ tục lắp đặt, bà Đào Hồng Len, ngụ phường Gia Định (TPHCM), cho biết nhiều hộ dân lo ngại việc không thông báo với ngành điện có thể bị xử phạt.
Giải đáp vấn đề này, ông Bùi Trung Kiên khẳng định người dân hoàn toàn chủ động lựa chọn đơn vị thi công, thiết bị lắp đặt và chỉ cần thực hiện thủ tục thông báo theo đúng quy định hiện hành.
Ngành điện cũng đang phối hợp với Sở Công Thương TP HCM để hỗ trợ tối đa về thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tiếp cận điện mặt trời mái nhà.
